Bakan Koca'nın ardından Bilim Kurulu üyesinden kafa karıştıran açıklama

Sağlık Bakanı Koca, günlük olarak paylaşılan koronavirüs tablosunda, sadece semptom gösterenlerin yer aldığını ifade etti. Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pınar Okyay, Koca'nın tartışma yaratan açıklamasını değerlendirdi.

Koronavirus 01.10.2020, 13:20 01.10.2020, 13:24
80
Bakan Koca'nın ardından Bilim Kurulu üyesinden kafa karıştıran açıklama

Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pınar Okyay, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca'nın "Her vaka hasta değildir, testi pozitif olup semptom göstermeyen var. Bunlar çoğunluğu oluşturuyor. Günlük verilen, daha doğrusu hasta sayısı sadece hastaneye yatan hasta sayısı değildir. Hasta olarak semptomu olan kişilerden bahsediyoruz. Semptomu olan, hastanede yatmayan ve yatan kişileri günlük hasta sayısı olarak vermiş oluyoruz" açıklamasına ilişkin olarak, “Eğer 110 bin test yapılıyorsa pozitif olanların hepsi gösterilmiyor demektir. Sadece hastalığı artan veya semptomu olanların kayda girildiği anlamına geliyor.” değerlendirmesinde bulundu. 

HaberTürk gazetesi yazarı Muharrem Sarıkaya'ya konuşan Okyay, “Peki hangi derecede semptom gösteren kayda giriyor. Onun da demek ki bir ölçütü var. Her semptomu olan, yani sadece ateşi veya vücut kırgınlığı bulunan demek ki kayda girmiyor. Bakan’ın size açıklamasını okudum, dünkü sözlerini dinledim; anladığım bu yönde.” dedi. 

Okyay, "Şunu kabul edelim ki birçok ülkede benzer sorun yaşanıyor. Ekonomik kaygılarla yapıldığı açık. Ama epidemiyolojik olarak yani, salgını durdurmak, hastalığı azaltmak için sağlık bilgilerinin de sağlıklı olması gerekir. Bunun salgınla savaşta bir mantığı var. Bakan, Ankara’da ellerindeki rakamlara bakıp, tarama ekiplerinin sayısını azaltarak hastalığı baskıladıklarını söylüyor. Ama o salgınla uğraşan halk sağlığı uzmanları, enfeksiyon ve mikrobiyologlar bilmeli ki vaka sayısını salgına karşı savaşında ne yapması gerektiğini görsün. Örneğin hidroksiklorokin verilen hastalardaki etkisi takip edildi, yarattığı yan etkilere bakıldı ve verilmesinden vazgeçildi. Kaç kişiyi etkilediğine ilişkin gerçek rakamı bilmese kime ne etki yaptığına ilişkin verisi olmasa nasıl savaşacak?” diye konuştu. 

Prof. Dr. Okyay, Dünya Sağlık Örgütü’nün onay verdiği, 15 dakika içinde sonucu çıkaran yeni testin üretimine başlanacağını da belirtip,  “Üstelik böyle bir gelişme de var; anında bilgi sahibi olunabilecek. Çok geniş kesime test hemen yapılabilecek ve vakalar daha çabuk yakalanacak. Böyle bir gelişme varken, vakayı, hasta sayısı ile gizlenmesi doğru olmaz. Ayrıca vaka sayısını tek başına bilmek de önemli değil. Kişi nerede ve hangi zamanda virüsü almış Türkiye’deki vakalar belli bir kümede mi, temasları yüksek mi, bir bütün olarak ele almalı. Ona doğru bakarsanız diğerlerini de doğru yaparsınız. Eğer eksik verirseniz mücadeleyi de eksik yaparsınız. Bu durumda hiç veri vermemek bazen eksik vermekten çok daha güvenilir olur. Yoksa genel salgın yönetimi ile ilgili yapılacak çabaları engeller.” ifadesini kullandı. 

Başlıktaki soru Temmuz sonundan bu yana bilim insanları ile Sağlık Bakanlığı arasındaki tartışmanın konusu.

Hatta CHP’li Büyükşehir Belediye başkanları ile MHP lideri Devlet Bahçeli de bu tartışmaya dahil oldu.

Bilim insanları turkuaz listede yayınlanan verilerin gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

Vaka sayısının çok daha yüksek olduğunu, dolayısıyla rakam azaltarak salgın ile mücadelenin yapılamayacağını, olayın büyümesine neden olunacağını ileri sürdü.

CHP’li Büyükşehir Belediye başkanları, defin işlerimdeki kayıtlardan yola çıkarak Covid-19 enfeksiyonu nedeniyle ölen sayısının gerçeği yansıtmadığını, ellerindeki verilerle örtüşmediğini bildirdi.

VAKA İLE HASTA AYRIMINI NASIL SAVUNDU?

Bakan Koca ise bu eleştirilere her defasında sert yanıt verdi…

“Biz hasta sayısını veriyoruz, batılı ülkeler bunu dahi yapmıyor” savunmasını getirdi.

Nitekim geçen hafta sonu Samsun’a giderken Bakan Koca’ya bu tartışmayı anımsatıp, “Nedir bu vaka ve hasta sayısı farkı?” diye sorduğumda da konuya şu cümlelerle açıklık getirdi:

Avrupa ve İskandinav ülkeleri ne yapıyor? Enfeksiyon kapmış kişiye evinde kalmasını öneriyor, ama kayda girmiyor. Virüs ne zaman ki ciğerlere iniyor, öksürük ve ateşi yükseltiyor o zaman test yapıyor. Onların testi bu dönemde alındığında da %70 negatif çıkma söz konusu. Yani %30 pozitif olan vakayı Covid 19 olarak giriyor, %70’i göstermiyor.”

Bakan Koca, burada da kalmayıp devam etti:

“Ayrıca vaka düştü diye göstermek için tarama da yapmıyor. Siz tarama yapmıyorsunuz, bunu yaptıkça vaka sayınız artıyor. Sizin semptomu olmayan kişinizle, kendisinin solunum sıkıntısı olanını aynı kefeye koyup eşdeğer gösteriyor.”

Ben 29 Temmuz’dan bu yana turkuaz listenin değiştiğini, vaka sayısı yerine hasta sayısının yazılmaya başladığını, bunun turizm mevsimini de göz önüne alıp ekonomik nedenlerle yapılıp yapılmadığını sorduğumda yanıt vermek istemedi.

Sözümü bir noktada kesip, “Durumun özeti şudur” deyip bu konudaki ilk açıklamayı haberturk.com’a aynen şu cümlelerle aktardı:

“Test sonucu pozitif çıkanların her biri birer vakadır. Bunların büyük kısmı belirti göstermeyen, kalan kişiler ise bulgusu olup tedavi altına alan hastalardır. Bir kısmını evde bir kısmını hastanede tedavi ediyoruz. Ağır hasta tanımı nedir? Covid-19’un viral solunum yolu enfeksiyon olmanın ötesine geçip sistemik hasta halini alması, dış desteğe ihtiyaç duyması halinde ağır hasta diyoruz. Entübe olan hastalarımızı bu şekilde rapor ediyoruz…”

BİLİM KURULU’NDAKİ AÇIKLAMASI

Benzer açıklamayı dün Bilim Kurulu toplantısı sonrasında da dile getirdi.

CHP’li milletvekilleri ve Büyükşehir Belediye başkanlarının açıklamalarına tepki gösterdi.

Vaka ve hasta sayısının ayrı olduğunu, “herhangi bir semptomu olmayan, yani testi pozitif çıkmış olsa da ağır geçirmeyenleri hasta olarak kabul etmediklerini” bir daha açıkladı.

Turkuaz listede yer alanların semptomu olan, hastaneye yatan veya tedavi almış olanlardan oluştuğunu da kayda geçirdi.

VAKA SAYISININ ÖNEMİ NE?

Peki, vaka sayısının bilinmesinin önemi ne?

Sahada, halkın arasında çalıştıkları için, konudan en iyi anlayan halk sağlığı uzmanlarından Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Pınar Okyay’a soruyu yönelttim.

Bir akademisyenin üniversiteye yeni gelmiş öğrenciye anlattığı açıklıkta özetledi:

“Eğer 110 bin test yapılıyorsa pozitif olanların hepsi gösterilmiyor demektir. Sadece hastalığı artan veya semptomu olanların kayda girildiği anlamına geliyor.”

HANGİ DERECE SEMPTOM HASTA KABUL EDİLİYOR?

Bu noktada soruyu kendisi yöneltti:

“Peki hangi derecede semptom gösteren kayda giriyor. Onun da demek ki bir ölçütü var. Her semptomu olan, yani sadece ateşi veya vücut kırgınlığı bulunan demek ki kayda girmiyor. Bakan’ın size açıklamasını okudum, dünkü sözlerini dinledim; anladığım bu yönde.”

Bunun yaratacağı olumsuzluğu da şöyle özetledi:

“Şunu kabul edelim ki birçok ülkede benzer sorun yaşanıyor. Ekonomik kaygılarla yapıldığı açık. Ama epidemiyolojik olarak yani, salgını durdurmak, hastalığı azaltmak için sağlık bilgilerinin de sağlıklı olması gerekir. Bunun salgınla savaşta bir mantığı var. Bakan, Ankara’da ellerindeki rakamlara bakıp, tarama ekiplerinin sayısını azaltarak hastalığı baskıladıklarını söylüyor. Ama o salgınla uğraşan halk sağlığı uzmanları, enfeksiyon ve mikrobiyologlar bilmeli ki vaka sayısını salgına karşı savaşında ne yapması gerektiğini görsün. Örneğin hidroksiklorokin verilen hastalardaki etkisi takip edildi, yarattığı yan etkilere bakıldı ve verilmesinden vazgeçildi. Kaç kişiyi etkilediğine ilişkin gerçek rakamı bilmese kime ne etki yaptığına ilişkin verisi olmasa nasıl savaşacak?”

EKSİK VERİ, MÜCADELEYİ DE EKSİK YAPTIRIR…

Prof. Dr. Okyay, Dünya Sağlık Örgütü’nün onay verdiği, 15 dakika içinde sonucu çıkaran yeni testin üretimine başlanacağını da belirtip ekledi:

“Üstelik böyle bir gelişme de var; anında bilgi sahibi olunabilecek. Çok geniş kesime test hemen yapılabilecek ve vakalar daha çabuk yakalanacak. Böyle bir gelişme varken, vakayı, hasta sayısı ile gizlenmesi doğru olmaz. Ayrıca vaka sayısını tek başına bilmek de önemli değil. Kişi nerede ve hangi zamanda virüsü almış Türkiye’deki vakalar belli bir kümede mi, temasları yüksek mi, bir bütün olarak ele almalı. Ona doğru bakarsanız diğerlerini de doğru yaparsınız. Eğer eksik verirseniz mücadeleyi de eksik yaparsınız. Bu durumda hiç veri vermemek bazen eksik vermekten çok daha güvenilir olur. Yoksa genel salgın yönetimi ile ilgili yapılacak çabaları engeller.”

Uzmanlık alanı halk sağlığı olan bir profesörden gelen bu sözler aslında her şeyin özeti.

Eksik veri, mücadeleyi de eksik yaptırır…

Yorumlar (0)
11°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Namaz Vakti 23 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:53
Akşam 18:16
Yatsı 19:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12