RUS ASKERLERİNİN KARABAĞ'DA OLMASI NE ANLAMA GELİYOR?

Türk askeri olmadan da Karabağ’a konuşlanacak 2000 Rus askeri artık Azerbaycan için bir tehlike arz etmez. Sadece Rusya'ya prestij sağlar, o kadar. ‘Rusya tekrar Azerbaycan'a girdi. Girdiği yerden çıkmaz” şeklinde değerlendirmeler doğru değil bence.

DÜNYA 12.11.2020, 14:08
70
RUS ASKERLERİNİN KARABAĞ'DA OLMASI NE ANLAMA GELİYOR?

Azerbaycan'ın Şuşa'yı ele geçirmesinden saatler sonra Ermenistan Başbakanı Paşinyan yenilgiyi kabul etti. Alanında uzman isimler bundan sonra Rusya-Türkiye ilişkilerini ve Azerbaycan ile Türkiye arasında açılan 5 kilometrelik tarihi hattın anlamını kısa ve net cevaplar vererek  anlattılar.

Türkiye Karabağ’da ne kazandı? Rusya ile ilişkilerimiz ne olacak?Türkiye Karabağ’da ne kazandı? Rusya ile ilişkilerimiz ne olacak?

Azerbaycan-Ermenistan savaşında sona gelindi. Erivan yönetimi, işgal ettiği Şuşa’yı kaybettikten saatler sonra Ermenistan Başbakanı Paşinyan, bir mesaj yayınlayarak yenilgiyi kabul etti. Bundan sonraki süreçte Azerbaycan-Ermenistan arasında neler olacağı ve Türkiye-Rusya arasındaki dengelerin nasıl ilerleyeceğini uzmanlar Sözcü'ye değerlendirdi.

ÇETİN: 1991'DE BAKAN OLDUĞUMDA EN ÇOK UĞRAŞTIĞIM KONULARDAN BİRİYDİ

CHP eski Genel Başkanı ve 1991-1994 yıllarında Türkiye Dışişleri Bakanlığı yapan Hikmet Çetin, İlham Aliyev'in başından beri barıştan yana olduğunu ve Azerbaycan'ın mecburen silahlı gücünü ve savaşı bir noktaya kadar götürmek durumunda kaldığını belirtti. Azerbaycan'ın çok güçlü olarak masaya oturduğunu belirten Çetin'e şu soruları yönelttik:

1-AZERBAYCAN SAVAŞI NASIL BU NOKTAYA GETİRDİ?

1991'de Bakan olduğumda en çok uğraştığım konulardan biriydi bütün Cumhuriyetler bağımsızlığını yaşarken Azerbaycan kendini Ermeni saldırısı ile karşı karşıya buldu.

Azerbaycan askeri gücünü kullanarak bu noktaya geldi. Bundan sonra kalan yerler için barış masasına oturulacak ama Azerbaycan çok güçlü olarak oturacak orada, galip gelmiş olarak oturacak. Bizim Lozan'da galip olarak masaya oturduğumuz gibi Aliyev de galip olarak oturacak. Topraklardan bir ödün vereceğini sanmıyorum.

Eski Dışişleri Bakanı Hikmet Çetin/Fotoğraf: Depo Photos

2-KARABAĞ'DA SON DURUM NE OLACAK?

Azerbaycan toprağı olmasına rağmen Karabağ bölgesiyle bağlantılar nasıl olacak bu durumlar görüşme masasında çünkü orada çok miktar da Ermeni var. Kendi topraklarını kaybeden Azerbaycanlıların ne kadarı Karabağ’a gidecek? Tabi güvenlik sağlandıktan sonra gidecekler. Orada güvenlik sağlanması lazım. Bu birlikteliği yaşamak için de çok önemli bir çaba göstermek lazım. Güney Kafkasya'nın barışa ve güvene ihtiyacı var.

3-ŞİMDİ TÜRKİYE NE YAPMALI?

Azerbaycan'ın böyle bir morale ihtiyacı vardı. Rusya’dan barış gücü gidecek. Türkiye bir şekilde gözlemci durumuyla orada olacak. Türkiye'nin bütün bu süreçlerde masada olması lazım. Azerbaycan'la Türkiye arasındaki ilişki kardeşlik ilişkisidir. Hiçbir şekilde bozulmayacak olan bir ilişki söz konusu.

4-TÜRKİYE RUSYA İLŞİKİLERİ BU SÜREÇTE NASIL İŞLEDİ?

Suriye'de gerektiğinde beraber gerektiğinde karşı karşıya oluyor Türkiye-Rusya. Fakat burada beraber olmayı teşvik eden çok olay var. Türkiye'ye ihtiyaç olduğunu göreceklerdir bu süreç içinde.

TAŞKIRAN: AZERBAYCAN İÇİN ÇOK BÜYÜK BİR ASKERİ VE SİYASİ BAŞARIDIR

Doktora tezi Karabağ sorunu üzerine olan Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü'nden Prof. Dr. Cemalettin Taşkıran şu sorularımızı yanıtladı:

1-ÇATIŞMALAR SONUCUNDA AZERBAYCAN NE KAZANDI?

Azerbaycan Karabağ'da kurtardığı yerler ve Karabağ dışındaki yedi bölgeyi tam olarak geri almış görünüyor. 45 günde 30 yıldır işgalde olan topraklarını kurtardı. Bu durum Azerbaycan'ın birlik-beraberlik sürecine de katkı sağlar. Mevcut iktidarı güçlendireceği de kesin. Keşke demokratikleşme sürecine de katkı yapacağını söyleyebilsek.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, imzalanan anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, “Rusya, Azerbaycan ve Ermenistan, Rus barış güçlerinin Karabağ'a gönderilmesi konusunda anlaştı. Karabağ anlaşması, meselenin adil bir şekilde Azerbaycan ve Ermeni halkının çıkarları doğrultusunda çözülmesine yardımcı olacaktır. Karabağ'daki Azeri ve Ermeni güçleri tuttukları mevzide kalacaklar” ifadelerini kullandı. Fotoğraf: Reuters

 2-RUS ASKERLERİNİN KARABAĞ'DA OLMASI NE ANLAMA GELİYOR?

Türk askeri olmadan da Karabağ’a konuşlanacak 2000 Rus askeri artık Azerbaycan için bir tehlike arz etmez. Sadece Rusya'ya prestij sağlar, o kadar. ‘Rusya tekrar Azerbaycan'a girdi. Girdiği yerden çıkmaz” şeklinde değerlendirmeler doğru değil bence.

Ama keşke Ruslar girmeseydi, keşke Türk askeri de Karabağ'da olsaydı. 1920'de Ermenistan'a verilen Zengezur'dan Nahcıvan'a 5 kilometre genişliğinde bir koridor açılmasının görüşmelerde onaylanması büyük ve tarihi bir adım bence.

3-TÜRKİYE AÇISINDAN BU SAVAŞIN BİTMESİNİN ÖNEMİ NE?

Türkiye’nin hem kendine güveni, hem de uluslararası alanda etkisi artmış oldu. Azerbaycan yanında açık ve net duruşu, belki Rusya ile bazı görüşmeleri bu son sonucun alınmasında önemli bir etken olmuştur. Ama artık Rusya bütün hesaplarında Azerbaycan ve Türkiye'yi dikkate alacaktır.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev/Fotoğraf: DHA

KILIÇOĞLU: YAPILAN ANLAŞMADAN HERKES ÇOK MEMNUN DEĞİL

Doktora tezini Karabağ sorunu üzerine yazan Doç. Dr. Gökmen Kılıçoğlu sorularımıza şöyle yanıt verdi:

1-RUSYA'NIN AZERBAYCAN'DAKİ ASKERİ VARLIĞINDAN ENDİŞE DUYMALI MIYIZ?

Özellikle Ekim ayı döneminde Azerbaycan topraklarından Rus Ordusu'nun atılmasına yönelik ciddi bir başarı bir elde edilmişken, barış görünümü altında bile olsa Azerbaycan içerisine Rus askerlerinin girmiş olması biraz endişe yaratıyor.

2-TÜRKİYE AÇISINDAN BU SAVAŞIN EN BÜYÜK KAZANIMI NEDİR?

Nahçivan'dan bir hat alınması buradan ana ülke ile bir bağ kurması da sevindirici. Fakat oranın da Rusya'nın kontrolünde olması Türkiye'nin buraya gözlemci olarak dahil olamamış olması rahatsız edici bir durum. Çünkü Nahçivan'ın statüsü itibariyle zaten Türkiye oraya gözlemci durumunda. Bu da bizim için Azerbaycan'da eleştirilen konulardan bir tanesi.

3-RUSYA- TÜRKİYE İLİŞKİLERİNİ NASIL BİR DÖNEM BEKLİYOR?

Bir yandan da Türkiye ile rekabet içerisinde ama burada da Suriye'de olduğu gibi birlikte hareket etme zorunluluğunu anladığını görüyoruz. Burada baskın aktör olmayı devam ettirmek isteyecek ama istese bile Türkiye'yi tamamen buradan atamayacağını bildiği için bir şekilde dengeli ilişki yürütmeye çalışacaktır.

Yani Rusya'nın burada nasıl tavır koyacağı Türkiye için önemli. Rusya burada gerçekten barışı koruma gibi değilde Karabağ Ermenilerini koruma gibi bir faaliyet gösterirse Türkiye ile ilişkileri zaten gerilecektir

ZENGENUR HATTI'ININ ÖNEMİ NE?

Zengezur Hattı Türk dünyasını bölmek için ortaya koyulmuş olan bir hattır. Şu anda en azından kontrol sağlanmış olursa orada İran'ın orayı kontrol kısmı nispeten azalmış olacak hem ülke içerisinde hem de Türkiye'den geçecek ürünlerin Orta Asya'ya ulaşacak şekilde Ermenistan'ı pas geçerek direk Azerbaycan üzerinden Orta Asya'nın kalbine kadar ulaşabileceksiniz. Türkiye'nin Ermenistan ile ticari ilişkilerinin yok seviyesinde olduğunu düşürsek bu bizim için anlamlı olacak. Hem siyasi anlamda hem ticari anlamda diplomatik anlamda birçok avantajları olacak bizim için. Hem Azerbaycan ülkesel bütünlüğünü sağlaması açısından hem de Türk dünyasının Anadolu'yla kavuşması açısından önemli bir güzergah olacaktır orası.

Sözcü

Yorumlar (0)
11°
orta şiddetli yağmur
Günün Anketi Tümü
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Namaz Vakti 27 Ocak 2021
İmsak 06:45
Güneş 08:13
Öğle 13:22
İkindi 15:56
Akşam 18:20
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Fenerbahçe 20 42
3. Galatasaray 20 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Alanyaspor 20 34
6. Trabzonspor 20 33
7. Hatayspor 20 32
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Kasımpaşa 20 25
13. Rizespor 20 25
14. Sivasspor 20 24
15. Başakşehir 20 24
16. Konyaspor 20 23
17. Kayserispor 20 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 20 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. İstanbulspor 18 37
3. Samsunspor 18 36
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 18 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 18 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Menemen Belediyespor 18 19
15. Akhisar Bld.Spor 18 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. Man City 19 41
2. M. United 19 40
3. Leicester City 19 38
4. West Ham 20 35
5. Liverpool 19 34
6. Tottenham 18 33
7. Everton 17 32
8. Arsenal 20 30
9. Aston Villa 17 29
10. Chelsea 19 29
11. Southampton 19 29
12. Leeds United 19 26
13. Crystal Palace 20 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 20 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 20 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Athletic Bilbao 19 24
10. Celta de Vigo 20 24
11. Cádiz 20 24
12. Levante 19 23
13. Getafe 19 23
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13