27 Şubat 2020... Bir yıl önce bugün..

27 Şubat 2020... Bir yıl önce bugün, Suriye İdlip’te Rus ve Suriye savaş uçaklarının birlikte gerçekleştirdiği hava saldırısında 34 Türk askeri şehit oldu... Tarifsiz bir acı! Ateş düştüğü yeri yaktı ve yakmaya devam diyor! Şehitlerimizi rahmet ve minnetle anıyoruz.

TÜRKİYE 27.02.2021, 12:30 27.02.2021, 23:38
51
27 Şubat 2020... Bir yıl önce bugün..

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 34 Türk askerinin Suriye’nin İdlib bölgesinde bir hava saldırısında şehit edilmesinin ertesi günü 28 Şubat 2020 tarihinde olağanüstü gündemle toplandığında, bütün dikkatler Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Feridun Sinirlioğlu’nun yapacağı konuşmaya çevrilmişti.

Büyükelçi Sinirlioğlu, yaşanan hadisede ilk saldırıdan hemen sonra (Rusya’ya) yapılan uyarılara rağmen hava saldırılarının sürdüğünü anlatırken bir ara şöyle dedi:

“Yaralı askerleri almak için gönderilen ambulanslar bile hedef alındı. Bu, Türkiye’ye karşı kasıtlı bir saldırganlık eylemiydi.”

Peki, savaş uçaklarıyla 34 askeri öldürmekle kalmayıp yaralıları almaya gelen ambulansları bile havadan hedef alan bu saldırganlığı yapan kimdi?

KRİZ SERAKİB NEDENİYLE ÇIKTI

Bu sorunun yanıtına geçmeden önce bir yıl kadar geriye, 2020 Şubat ayı başlarına gidelim. İdlib için 17 Eylül 2018 tarihinde Türkiye ile Rusya arasında imzalanan Soçi Mutabakatı ile ilan edilen ateşkese dayalı statüko 2020 Şubat ayına gelindiğinde ciddi bir şekilde sarsılmıştı.

Rus savaş uçaklarının desteğindeki rejim ordusu, 2019 yaz sonundan itibaren İdlib vilayetinin doğusunda kuzey-güney istikametindeki M-5 otoyolunu silahlı muhalefetten geri almak için kademeli bir harekâta girişti. Esad güçleri, Rusların yardımıyla birbiri ardına elde ettiği kazanımlarla M-5 üzerinde kuzeye doğru ilerlemeye başladı. Bu durumda TSK’nın İdlib’deki askeri gözlem noktalarının bir bölümü de rejim kontrolündeki bölgenin içinde kalıyordu.

Rejim ordusu, 28 Ocak 2020 tarihinde M-5 üzerindeki Maraat el Numan kasabasını muhalefetten geri alarak bir sonraki durak Serakib’e bir hayli yaklaştı. Serakib’in önemi, kuzey-güney istikametindeki M-5 ile Halep’i Lazkiye’ye bağlayan doğu-batı istikametindeki M-4 otoyolunun kesişme noktasında olmasıydı.


Kuzeyde Halep’ten çıkan yol Serakib’e gelip güneye, Şam’a doğru gittiğinde M-5, buradan batıya kıvrıldığında ise M-4 olarak devam ediyordu. Dolayısıyla stratejik açıdan Serakib’i tutmak, İdlib’in bütününün kontrolü bakımdan hayati değer taşıyordu.

TÜRKİYE TAKVİYE BİRLİKLER GÖNDERİYOR

Geçen yıl şubat ayı Serakib üzerindeki büyük bir çatışmaya sahne oldu. Bu çatışma görünüşte Suriye Milli Ordusu ya da kısaca ÖSO diye bilinen muhalif gruplarla rejim ordusu arasında cereyan etmekteydi. Buna karşılık silahlı muhalefetin arkasında Türkiye, rejimin arkasında ise Rusya vardı. Bu yönüyle çatışmalar Türkiye ile Rusya arasındaki bir vekâlet savaşı görüntüsü kazanıyordu. Ayrıca, Rus savaş uçaklarının hava saldırılarına aktif bir şekilde dahil olması Rusya’yı doğrudan taraf hale getiriyordu.

Rejimin Serakib’e yaklaşmaya başlaması üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri’nin bir göç dalgasını baskılamak ve İdlib’deki statükonun bozulmasını önlemek amacıyla denkleme girmeye başlamasıyla birlikte sahadaki çatışma fotoğrafında Türkiye daha belirgin bir şekilde görünmeye başladı. Şubat ayının başından itibaren TSK’nın Cilvegözü sınır kapısından İdlib’in içine doğru kuvvetli bir sevkıyatı başladı.


Türkiye, bu aşamada çok kritik bir hamle yaparak Serakib kasabasının çevresinde doğuya, kuzeye ve güneye giden yolların çıkışlarına kontrol noktaları tesis ederek bir anlamda kasabayı çevreleme harekâtına girişti. Buna karşılık rejim ordusu yan yollar üzerinden ilerleyişini sürdürdü. Bu arada 2 Şubat tarihinde Serakib’in girişindeki bir birliği hedef alan Esad rejiminin topçu ateşinde 7’si asker 1’i sivil olmak üzere sekiz şehit verildi.

Bu arada rejim ordusu İdlib’de doğu-batı istikametindeki M-4 otoyoluna doğru güneyden kuzeye doğru da bir harekâta kalkıştı. TSK, bunu kesmek üzere yaptığı sevkıyatla M-4 otoyolunun güneyine inerek burada bir dizi mevzi bölge kurmaya başladı. Bir anlamda rejimin M-4’ü geri alma hamlesinin önüne set çekiliyordu.

RUSLAR TÜRK TANKINI VURUYOR

Şubat ayında sahadaki ana fotoğrafı özetlemek gerekirse, M-5 ve M-4 üzerinde kontrolü ele geçirmek üzere birbiri ardına hamleler yapan Esad ordusu ve Rusya, diğer tarafta bunu kesmeye çalışan silahlı Suriye muhalefeti ve onun arkasındaki Türkiye’yi görüyoruz.

Ardından, TSK ile Rusya’nın sahada karşı karşıya geldiği durumlar da artmaya başladı. Örneğin, silahlı muhalefet TSK’nın topçu desteği ile sahada ilerlediğinde Rus savaş uçakları muhalefeti havadan bombalayarak durdurmaya çalışıyordu.


Buradaki kritik bir hadise 20 Şubat günü yaşandı. Serakib’in dış mahalleleri muhalefet ile rejim ordusu arasında birkaç kez el değiştirirken, kasabanın 10 kilometre batısındaki Kaminas yerleşiminde konuşlanmış olan bir Türk tankı havadan vuruldu. Bir tankçı teğmen ve bir er hayatını kaybetti. Aynı gün Rusya Savunma Bakanlığı’nın web sitesinde yer alan bir açıklamada, Rus savaş uçaklarının İdlib’de silahlı militan gurupların Suriye Arap Ordusu’na saldırısına karşılık verirken, bir tank ve 6 piyade taşıyıcı aracını vurduğu belirtildi. Ruslar, dolaylı bir ifadeyle, tankı kendilerinin vurduğunu kabul ediyordu.

VE İDLİB’DE TÜRK BİRLİĞİNE SALDIRI

Sahada bu çatışmalar yaşanırken Türkiye ile Rusya arasında diplomatik kanallardan yoğun bir müzakere süreci yürüyordu. Genel beklenti, bir noktada diplomasinin ağır basacağı ve kısa zamanda yeniden bir ateşkes ortamına dönüleceği yolundaydı. Bütün gözler 26 Şubat’ta Ankara’daki Rus heyetiyle başlayan temaslara çevrilmişti. Rusya lideri Vladimir Putin’in Suriye temsilcisi Aleksandr Lavrentiev ile Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Sedat Önal arasındaki görüşmelere 27 Şubat’ta da devam edildi.

Dışişleri’ndeki görüşmelerin sürdüğü 27 Şubat günü İdlib’de sahada her şeyin altüst olduğu gün olarak kayda geçti.

27 Şubat günü akşam saatlerine doğru M-4 otoyolunun yaklaşık altı kilometre kadar güneyindeki Balyun yerleşiminin civarında İdlib’de daha güneydeki bir gözlem noktasını takviye etmek üzere yol almakta olan bir Türk askeri konvoyu hava saldırısına uğradı. Konvoydaki askerler saldırı üzerine araçlarından inerek civardaki binalarda savunma düzenine geçtiler. Hava saldırısı bu kez askerlerin savunma düzeni aldıkları binalara yöneldi. Saldırıda 34 Türk askeri hayatını kaybetti.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, ertesi gün yaptığı açıklamada, “Birliklerin bulunduğu yerler önceden Rusya’nın sahadaki yetkilileri ile koordine edilmesine rağmen maalesef bu saldırının gerçekleştirildiğini” duyurdu. Koordine edildiğine göre, Ruslar birliğin güzergâhından önceden haberdardılar.

Akar’ın dikkat çektiği ikinci önemli nokta, “İlk atışa müteakip (Rusya’ya) bir kez daha uyarı yapılmasına rağmen maalesef saldırının devam etmiş olmasıdır”.

Daha sonra yapılan resmi bir açıklamaya göre hava saldırıları tam beş saatlik bir zamana yayılmıştır.

Olay ilk duyulduğunda saldırının sorumluluğu açısından dikkatler ilk planda Suriye Hava Kuvvetleri’ne çevrilmişti. Ancak saldırıyı Suriye’nin yaptığı bir senaryoda bile, İdlib hava sahasını Rusya kontrol ettiği ve bütün hava harekâtları Rusya’nın Hmeymim üssünden komuta edildiği için, bu saldırının da Rusların bilgisi dışında olması ihtimali çok zayıftır.

RUS VE SURİYE UÇAKLARI BİRLİKTE UÇUYORDU

Şimdi isterseniz yeniden 28 Şubat 2020 gününe, New York’ta BM Güvenlik Konseyi salonuna dönelim. Büyükelçi Sinirlioğlu, konuşması sırasında Türk birliğinin saldırıya uğradığı sırada olay yerinde yalnız olduğunu belirterek, şöyle diyor:

“Bunun mantıki sonucu kasıtlı bir şekilde saldırıya uğramış olmalarıdır. Öncesinde koordinasyon yapılarak konvoyun yeri hakkında Rus makamlarına yazılı olarak bilgi verilmişti. Hava saldırıları ilk saldırının hemen ardından yaptığımız uyarılara rağmen devam etmiştir”.

Birbiri ardına yapılan saldırıların beş saat sürdüğünü bildiren Sinirlioğlu’nun konuşmasındaki en kritik ifadesi galiba şu cümleydi:

“Radar izleri bu (saldırı) sırada rejim ve Rus uçaklarının görev kolu düzeninde uçtuklarını göstermektedir”.

Bu açıklamayla Balyun’daki saldırının Rus ve Suriye savaş uçaklarınca birlikte gerçekleştirildiği Birleşmiş Milletler üzerinden uluslararası camiaya duyurulmuştur.

BUGÜNKÜ DURUM

Bugün 34 askerimizin İdlib’de şehit edilmesinin birinci yıldönümü. Hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum.

Bu saldırının birinci yıldönümü dolayısıyla eski dosyaları ziyaret ettiğimde bu gerçeklerle karşılaştım. Bugün itibarıyla İdlib’de M-4 otoyolu TSK’nın, M-5 otoyolu ise Esad rejiminin kontrolünde bulunmaktadır.

Yorumlar (0)
10°
açık
Günün Anketi Tümü
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Namaz Vakti 12 Nisan 2021
İmsak 04:52
Güneş 06:23
Öğle 13:10
İkindi 16:51
Akşam 19:47
Yatsı 21:12
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 32 63
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Gaziantep FK 31 50
6. Alanyaspor 32 49
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 32 35
16. Malatyaspor 31 33
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 31 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 30 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 30 21
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 29 58
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 29 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23