İran'ın balistik füze programına ilişkin dikkat çeken bir gelişme yaşandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, uzun süredir uygulandığı belirtilen 2 bin kilometrelik gönüllü füze menzili sınırının artık geçerli olmadığını açıkladı. Karar, Orta Doğu'daki askeri gerilimin yanı sıra Avrupa'nın güvenlik gündeminde de yeni tartışmalara neden oldu.
İran 2 bin kilometrelik sınırı kaldırdığını duyurdu
İran Devrim Muhafızları Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Mohebbi, 7 Kasım'da Tahran'da düzenlenen basın toplantısında füze menziline ilişkin kısıtlamanın kaldırıldığını bildirdi.
Mohebbi, İran'ın askeri kapasitesini açıklamalar yerine sahadaki uygulamalarla göstereceğini ifade etti. Ancak İran'ın mevcut envanterinde 2 bin kilometrenin üzerinde menzile sahip operasyonel balistik füzelerin bulunup bulunmadığı konusunda ayrıntı vermedi.
Avrupa'da hangi ülkeler füze menzilinde?
İran'ın daha önce uyguladığı 2 bin kilometrelik menzil sınırı bile geniş bir coğrafyayı kapsıyordu.
Fırlatma noktalarına bağlı olarak Yunanistan, Bulgaristan, Romanya, Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Sırbistan'ın bazı bölgeleri bu menzil içerisinde değerlendiriliyor. Doğu Akdeniz ülkeleri ve Arap Yarımadası da İran'ın mevcut füze kapasitesinin ulaşabileceği bölgeler arasında gösteriliyor.
Menzil sınırının kaldırılması, İran'ın gelecekte daha uzak mesafelere ulaşabilen füze sistemleri geliştirmesi veya konuşlandırması ihtimalini gündeme getirdi.
Avrupa'daki ABD üsleri yeniden gündemde
Gelişmenin ardından Avrupa'daki ABD askeri tesislerinin güvenliği de tartışılmaya başlandı.
Özellikle İngiltere ve Bulgaristan'daki Amerikan askeri varlığı, İran'ın daha önce yaptığı açıklamalar nedeniyle yakından takip ediliyor.
Ancak menzil sınırının kaldırılması, Avrupa'daki bütün askeri tesislerin bugün itibarıyla İran'ın füze saldırısı menziline girdiği anlamına gelmiyor. Bunun için füze kapasitesi, konuşlandırma noktaları ve gerçek operasyonel menzil gibi unsurların ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
İran'ın daha uzun menzilli füze kapasitesi doğrulandı mı?
Gelişmenin en önemli ayrıntılarından biri de İran'ın gerçek füze kapasitesi.
Associated Press'in aktardığı değerlendirmelere göre İran'ın 2 bin kilometreyi aşan menzile sahip operasyonel balistik füzelere sahip olduğu bağımsız biçimde doğrulanmış değil.
Bu nedenle açıklanan karar, mevcut füze kapasitesinin kesin olarak arttığı şeklinde yorumlanmamalı. Ancak İran'ın gelecekteki askeri ve stratejik yaklaşımına ilişkin önemli bir mesaj olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel gerilim ve diplomasi yakından izleniyor
ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilim sürerken Tahran yönetiminin füze menziline ilişkin açıklaması uluslararası güvenlik gündeminde yeni bir başlık oluşturdu.
Önümüzdeki dönemde İran'ın askeri kapasitesine ilişkin somut gelişmeler ve diplomatik temasların seyri, Avrupa'nın güvenlik değerlendirmelerinde belirleyici olacak.
