Otomotivciler yanıtladı: Kur düşüyor fiyatlar neden düşmüyor?

Dolardaki düşüşün otomobil fiyatlarına anında yansımadığına dikkat çeken sektör temsilcileri, "Dolardaki düşüş devam ederse bunun fiyatlara yansıması olur. Ancak ÖTV aracın millileştiği tarihteki KDV matrahı üzerinden ödendiği için kurdaki düşüş, fiyatlara yüksek maliyetli stoklar bitmeden yansımıyor" dedi.

EKONOMİ 16.02.2021, 10:25 16.02.2021, 10:27
25
Otomotivciler yanıtladı: Kur düşüyor fiyatlar neden düşmüyor?

Türkiye’de otomobil fiyatları yüksek kur, corona virüsün getirdiği ek maliyetler, artan talep ve vergiler nedeniyle bir hayli yükselmişti. Sıfır otomobilde yaşanan bu durum, ikinci ele de talep ve fiyat artışı olarak yansımıştı. Otomobil 2020’de önemli bir yatırım aracı haline dönüşmüştü. 2021’in ilk çeyreğinde doların hızla aşağı yönlü seyredişi, tüketicide ‘otomobil fiyatları da aynı hızla inecek’ düşüncesi yarattı. Ancak sektör temsilcileri fiyat düşüşünün hemen olmayacağını söylüyor.

STOK YÜKSEK KURDAN

Geçtiğimiz sene yaşanan yüksek talebe otomotiv firmalarının tedarik konusunda yetişememesi bazı sıkıntıları beraberinde getirmişti. Aralık ayından bu yana firmalar bu sorunu yaşamamak için stoklu ilerlemeye çalıştıklarını vurguluyor. Üreticiler de kapasite kullanımını arttırarak talebe karşılık veriyor. Ancak dolardaki gerilemede stoktaki araçların kur maliyetinin yüksek olması problemi ortaya çıktı.

Hürriyet gazetesinden Cem Özenen'in haberinde görüşlerine yer verilen Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Başkanı ve Doğuş Otomotiv CEO’su Ali Bilaloğlu, "Otomotiv sektörü ağırlıklı olarak euroya bağlı olarak hareket eden bir sektör. Paritedeki değişim ile yalnızca dolar düştüğünde bu etki direkt olarak yansımıyor. Bununla birlikte stoktaki araçların geçmiş dönem yüksek kurlarla alınmış olması indirimin hemen yansımasının da önüne geçiyor” dedi.

"ETKİSİ ORTA-UZUN VADEDE GÖRÜLÜR"

Geriliyen dolar kurunun indirim olarak yansıması ile ilgili detay veren Ali Bilaloğlu, “Döviz kurları gerilediği anda bunu araçlarımıza indirim olarak yansıtamıyoruz. Yapabileceğimiz indirimin önünde matrah engeli var. Araçlar millileştirilirken hangi KDV oranı üzerinden girdiyse o matrah üzerinden ÖTV’nin ödenmesi gerekiyor. Bu da yüksek indirimler yapmamızın önüne geçiyor. Dövizin gerilemesi ancak orta-uzun vadede otomobil fiyatlarına yansıyacaktır diye düşünüyorum” şeklinde konuştu.

"İHRACAT DAHA AZ KARLI OLDU"

Döviz kurunda yaşanan değişimin otomotiv yan sanayisinde ham madde fiyatlarına da hemen yansımadığını vurgulayan Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Alper Kanca, “Döviz kurunun gerilemesi ile birlikte hem tüketicide hem de bizde satın aldığımız ürünlerin fiyatların da gerilemesi yönünde düşünce hakim ancak yansıması maalesef bu şekilde olmuyor. Muhtemelen enflasyon da aynı doğrultuda aşağıya gidecek ancak maliyetler artmaya devam ediyor. Çelik, saç, yarı iletken gibi ürünlerin fiyatları dolar bazında artış gösterdiği için döviz kuru gerilese dahi düşmüyor. Bununla birlikte ihracatta Euro bazında aynı fiyattan sattığımız ürünlerde TL bazında girdimizin değişmesi ihracatı daha az kArlı hale getiriyor” değerlendirmesinde bulundu. 

Yargıtay'dan emsal sıfır otomobil kararı
Vatandaşın tüketici mahkemelerine en çok başvurduğu “Aracımı sıfır aldım, boyalı çıktı” şikayetine ilişkin davalardan birinde emsal niteliğinde karar çıktı. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ilk kez ayıbın giderilmesi yerine malın ayıpsız haliyle yani sıfır bir otomobille değiştirilmesine hükmetti.

Yargıtay'dan emsal sıfır otomobil kararı
Bir tüketici, 2011 yılında sıfır aldığı aracının iki ay sonra sol arka çamurluğunun alt kısmında vernik atılğını fark ederek aracı yetkili servise götürdü ve aracın boyanmış olduğunu öğrendi. Tüketici mahkemesine başvurdu. İzmir 3. Tüketici Mahkemesi 2014 yılında “Satıcının sorumluluğu ayıpsız ve eksiksiz ürünü alıcıya teslim etmektir. Bilirkişi raporu, yapılan boya ve tamirat işleminin anlaşılmasının önlenmesi açısından sol arka çamurluğa komple vernik atıldığı, boya ve vernik işçiliğinin iyi olmasının işlemin aracın tüketiciye tesliminden önce fabrika çıkışında veya fabrikadan bayiye getirilmesi sırasında veya bayide meydana geldiği ihtimalini ortaya koyduğu, bu nedenle boyama işleminin aracın tüketiciye tesliminden önce gerçekleştiği kanaatine varılmasında yeterli bulunmuştur. Dolayısı ile satılan malın ayıbı, satıcı tarafından tüketiciden hile ile gizlenmiştir. Olması gereken ya ayıplı hali ile aracın satışa sunulması ya da boyama işlemi yapıldığı tüketiciye belirtilerek, mevcut haliyle belirlenecek bedel üzerinden ikinci el olarak satışa sunmaktır” kararı vermişti. Şirketin bu karara itirazı sonrası Yargıtay 13. Hukuk Dairesi de yerel mahkemenin kararını bozmuştu.

"DENGE BOZULUR"

İzmir 3. Tüketici Mahkemesi’nin kararında direnmesi üzerine dosya Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nda ele alındı. 23 Eylül 2020 tarihli Genel Kurul kararında Tüketicinin Korunması Kanunu’nun “Satışa sunulacak ayıplı mal üzerine ya da ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından tüketicinin kolaylıkla okuyabileceği şekilde ‘özürlüdür’ ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur” hükmü anımsatılarak tüketicinin aldanmasının önüne geçilerek uyarılması gereği vurgulandı. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi’nin araçtaki ayıbın onarım masrafı ve onarıma bağlı değer kaybı toplamının yalnızca 2 bin TL olduğu, malın değerine kıyasla ayıbın hafifliği dikkate alındığında misli ile değişim yönünde karar verilmesinin taraflar arasındaki hak ve nefaset dengesini bozacağı görüşüne ise Hukuk Genel Kurul çoğunluğu katılmadı.

"AYIP GİZLENMİŞ"

Hürriyet gazetesinden Aysel Alp'in haberinde yer verdiği Genel Kurul kararında bundan sonraki davalarda emsal niteliğindeki şu tespitler dikkat çekti: “Gerçekten de tüketici, satın aldığı aracın sıfır kilometre araçlardan haklı olarak bekleneceği üzere, hasarsız olduğu düşüncesi ile sözleşmeyi imzalamış ve bu niteliğe göre bedelini ödemiştir. Ne var ki araç satış öncesi aşamada hasar görmesi yahut kusurlu imal edilmesi nedeniyle işlem görmüş ve bilirkişi tarafından da tespit edildiği üzere renk farklılığı olmaması için bagaj kapağına da boya taşırılarak ve boyanın orijinalliği bozularak kusurlu onarımlarla ayıp gizlenmek istenmiştir.

UYARI BULUNMALI

Oysa 4077 sayılı Kanun’un 4. maddesinin altıcı fıkrasının birinci cümlesi gereği, satışa ayıplı şekilde sunulan malda bu yöne ilişkin bir açıklama ve uyarının bulunması zorunludur. Gerek ayıbın açıklanan bu mahiyeti gerekse kusurlu onarımlarla kendisinden gizlenen ayıbın satımdan çok kısa bir süre sonra ortaya çıkması ve hemen akabinde tüketicinin hakkını elde edebilmek için tüm yasal yolları takip etmesi göz önünde bulundurulduğunda somut olay bakımından malın ayıpsız misli ile değişimine karar verilmesinin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.”

Hukukçular, bu alanda açılmış yüzlerce dava açısından Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararının emsal niteliğinde olduğunu belirtirken, şirketin karar düzeltme için başvurduğu öğrenildi.

Yorumlar (0)
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Namaz Vakti 08 Mart 2021
İmsak 05:56
Güneş 07:21
Öğle 13:20
İkindi 16:33
Akşam 19:09
Yatsı 20:28
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 27 60
2. Galatasaray 28 58
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 28 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 28 43
8. Karagümrük 28 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 27 34
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 28 31
14. Kayserispor 27 31
15. Kasımpaşa 27 29
16. Başakşehir 28 29
17. Rizespor 27 28
18. Ankaragücü 27 26
19. Erzurumspor 27 26
20. Denizlispor 27 24
21. Gençlerbirliği 27 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 25 53
2. Samsunspor 25 50
3. İstanbulspor 25 47
4. Adana Demirspor 25 45
5. Altınordu 25 45
6. Altay 25 44
7. Tuzlaspor 25 41
8. Ankara Keçiörengücü 25 40
9. Bursaspor 25 34
10. Ümraniye 25 34
11. Bandırmaspor 25 32
12. Boluspor 25 29
13. Menemenspor 25 27
14. Adanaspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 25 22
17. Ankaraspor 25 16
18. Eskişehirspor 25 7
Takımlar O P
1. Man City 28 65
2. M. United 28 54
3. Leicester City 28 53
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. Tottenham 27 45
7. West Ham 26 45
8. Liverpool 28 43
9. Aston Villa 26 40
10. Arsenal 27 38
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 28 35
13. Crystal Palace 28 34
14. Southampton 27 33
15. Burnley 28 30
16. Newcastle 27 27
17. Brighton 27 26
18. Fulham 28 26
19. West Bromwich 28 18
20. Sheffield United 28 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 25 59
2. Barcelona 26 56
3. Real Madrid 26 54
4. Sevilla 25 48
5. Real Sociedad 26 45
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 26 37
8. Athletic Bilbao 25 33
9. Celta de Vigo 26 33
10. Granada 26 33
11. Levante 26 32
12. Valencia 26 30
13. Osasuna 26 28
14. Cádiz 26 28
15. Getafe 26 27
16. Real Valladolid 26 25
17. Elche 25 24
18. Eibar 26 22
19. Deportivo Alaves 25 22
20. Huesca 26 20