TBMM Genel Kurulu’nda gece mesaisiyle kabul edilen fonların tasfiyesine ilişkin kanun teklifinde son dakika gelişmesi yaşandı. Kanun teklifinin görüşmeleri sırasında AK Parti tarafından verilen gece yarısı önergesiyle, fona satış talimatı vermesine rağmen işlemi tamamlanmayan binlerce yatırımcıyı doğrudan ilgilendiren yeni bir hüküm eklendi.
250 Bin Yatırımcıyı İlgilendiren Düzenleme
Kabul edilen önerge doğrultusunda; 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS sistemine fon paylarını iade etmek için talimat veren ancak ilgili fonun temerrüde düşmesi veya katılım payı fiyatının açıklanamaması sebebiyle işlemleri gerçekleştirilemeyen yatırımcılar, "fon pay sahibi" sayılarak tasfiye hükümlerine tabi tutulacak. Yapılan bu değişiklikle birlikte TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı'nda payı bulunan yaklaşık 250 bin yatırımcının süreçten doğrudan etkileneceği belirtiliyor.
Muhalefetten 'Gerekçe Açıklanmadı' Tepkisi
Meclis Genel Kurulu'ndaki önerge sunumu sırasında AK Parti grubundan kimsenin söz alarak açıklama yapmaması muhalefet milletvekillerinin tepkisini çekti. Oturumu yöneten TBMM Başkanvekili ve YENİ Parti Ankara Milletvekili Tekin Bingöl, iktidar kanadından bir konuşma talebi gelmediğini belirterek iç tüzük gereği önergenin yazılı gerekçesini okuttu. Önergenin gerekçesinde, gerçekleştirilemeyen talimatların geçersiz hale geldiği ve blokaj altındaki pay sahiplerinin de tasfiye sürecine dahil edilmesinin amaçlandığı kaydedildi.
SPK Açıklaması Ve Kanun Teklifinin Kabulü
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ise tasfiye sürecine ilişkin yaptığı bilgilendirmede, pay blokajı alt hesabındaki yatırımcılar açısından yalnızca satış talimatı verilmiş olmasının veya sistem kaydının bulunmasının tek başına takas işleminin başladığı anlamına gelmediğini savundu. Görüşmelerin tamamlanmasının ardından fonların tasfiyesine yönelik kanun teklifi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.
TBMM Genel Kurulu, 'Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında toplandı. Görüşmeler sonucunda teklif kabul edilerek kanunlaştı.
Kabul edilen kanun teklifine göre;
- TBMM Genel Kurulu'nda “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” kabul edildi ve kanunlaştı.
- Düzenleme, özellikle tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının nasıl tasfiye edileceğini ve yatırımcılara paralarının nasıl ödeneceğini belirliyor.
- Fonlar için genel ve sürekli bir tasfiye rejimi oluşturulmuyor; düzenleme, tasfiyesine karar verilen belirli fonlara yönelik bir sistem kuruyor.
Fonların tasfiyesini SPK yönetecek
- Tasfiye sürecinin gözetim ve denetiminde başta Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) olmak üzere ilgili kuruluşlar görev yapacak.
- SPK;
- Fon varlıklarının tespitini,
- Varlıkların nakde çevrilmesini,
- Değerleme yöntemlerini,
- Fon pay sahiplerinin tespitini,
- Ara ve nihai ödemeleri,
- Ödeme sırasını,
- Tasfiyeye ilişkin diğer yöntem ve esasları belirleyecek.
- Tasfiye görevlileri, yatırımcıların menfaatini korumak ve fon portföylerinden mümkün olan en yüksek ekonomik değeri elde etmek için hareket edecek.
SPK'ya geniş satış ve tasfiye yetkileri veriliyor
SPK, tasfiye sırasında farklı yöntemler kullanabilecek. Bunlar arasında:
- Geri alım,
- Hakim ortağa satma hakkı,
- Toptan satış,
- Özel işlem bildirimi,
- Geçici olarak farklı fiyat marjı uygulanması,
- Sermaye piyasası ve Borsa mevzuatındaki diğer satış yöntemleri
bulunuyor.
Ayrıca SPK, borsada veya borsa dışında fon varlıklarını satın alan yatırımcıların belirli bir süre işlem yapıp yapamayacağına karar verebilecek.
Yatırımcılara 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılabilecek
- Tasfiye sırasında elde edilen paralar, zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek.
- Belirlenen fonlarda yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek.
- Net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcıya, net yatırım tutarı kadar ödeme yapılabilecek.
- Net yatırım tutarı 1 milyon TL veya üzerinde olan yatırımcıya ise en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek.
Örneğin:
- Net yatırım tutarı 400 bin TL → 400 bin TL'ye kadar ara ödeme
- Net yatırım tutarı 750 bin TL → 750 bin TL'ye kadar ara ödeme
- Net yatırım tutarı 1 milyon TL → 1 milyon TL
- Net yatırım tutarı 5 milyon TL → en fazla 1 milyon TL ara ödeme
Ancak 1 milyon TL nihai ödeme anlamına gelmiyor
1 milyon TL bir “ara ödeme tavanı”.
Tasfiye sonunda fonun elde ettiği para, geri kazanım hesabındaki tutarlar ve diğer hukuki yollarla tahsil edilen paralar dikkate alınarak nihai ödeme ayrıca hesaplanacak.
Yani yatırımcının hakkı otomatik olarak 1 milyon TL ile sınırlanmıyor.
Para herkese yetmezse öncelik küçük yatırımcıda
- Tasfiye sırasında dağıtılabilecek nakit 1 milyon TL'lik ara ödemeleri karşılamaya yetmezse SPK ödeme sistemini belirleyebilecek.
- Haberde özellikle net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahiplerinden başlanacağı belirtiliyor.
- SPK ayrıca bir asgari ara ödeme tutarı belirleyebilecek.
Ara ödeme karşılığında fon payları iade edilmeyecek
- Ara ödeme yapılması, yatırımcının elindeki katılma paylarının hemen iade edilmesi anlamına gelmiyor.
- Katılma payları nihai tasfiye ödemesi sırasında iade edilecek.
- Nihai ödeme hesaplanırken daha önce yapılan ara ödemeler yatırımcının alacağından mahsup edilecek.
Fonlarla birlikte hareket eden kişi ve kurumlara ödeme yok
- SPK'nın 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarla birlikte hareket ettiğini tespit ettiği kişi ve kurumlara, tasfiye veya geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.
- SPK, incelemeler sonucunda:
- Fonun zarar/kayıp miktarını,
- Zarardan sorumlu gerçek ve tüzel kişileri,
- Her bir sorumlunun sorumlu olduğu tutarı
belirleyebilecek.
- Bu bilgiler TMSF'ye bildirilecek.
- TMSF de sorumluların malvarlıklarına yönelik tahsil ve takip işlemlerini başlatacak.
Sorumluların malvarlıkları geri kazanılabilecek
- Ceza soruşturması veya kovuşturması sırasında el konulan malvarlıkları, fonla bağlantılı olduğu ölçüde geri kazanım sistemine dahil edilecek.
- Eğer el konulan varlık doğrudan fona iade edilebilecek para veya sermaye piyasası aracıysa, ilgili fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek.
- Gayrimenkul gibi doğrudan fona devredilemeyen malvarlıklarında TMSF kayyum olarak atanabilecek.
- TMSF, Bankacılık Kanunu'ndaki yetkilerini kullanarak bu varlıkları davanın sonucunu beklemeden satabilecek veya tasfiye edebilecek.
Mahkeme sonunda müsadere edilen varlıklar da yatırımcıya dönebilecek
- Yargılama sonunda suçtan elde edildiği veya fonun zararını karşıladığı belirlenen ve müsaderesine karar verilen malvarlıkları, Hazine'ye gelir olarak kaydedilmeyecek.
- Bunlar:
- Fonun tasfiyesi devam ediyorsa ilgili yatırım fonuna,
- Tasfiye tamamlanmışsa geri kazanım hesabına
aktarılabilecek.
Bu da yatırımcıların zararlarının daha sonra ortaya çıkabilecek varlıklarla telafi edilmesinin önünü açıyor.
“Geri kazanım hesabı” özel olarak korunacak
Geri kazanım hesabındaki para:
- Sadece ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara ödeme yapılması için kullanılabilecek.
- Başka bir amaçla kullanılamayacak.
- Teminat gösterilemeyecek.
- Kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek.
- İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak.
Bir varlık birden fazla fonla bağlantılıysa, bu varlığın fonlar arasında nasıl dağıtılacağını SPK belirleyecek.
SPK bunu belirlerken:
- Fon türünü,
- Likidite yeterlilik oranını,
- Fon pay sahipliği yapısını,
- Yatırımcının korunmasını,
- İlgili fonun tasfiye oranını
- ve benzeri kriterleri
dikkate alacak.
MKK, Takasbank, Borsa İstanbul ve TBB de sisteme dahil
Tasfiye sürecinde:
- Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK)
- Takasbank
- Borsa İstanbul
- Türkiye Bankalar Birliği (TBB)
ve diğer görevli kuruluşlar, gerekli bilgileri Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) veya TMSF'ye vermek zorunda olacak.
Fon yatırımcılarının sahipliği de MKK kayıtlarıyla karşılaştırılarak fon ve hesap bazında kesinleştirilecek.
- Tasfiye kapsamına bloke edilen işlemler de dahil edilecek.
- Yani tasfiye kapsamı yalnızca normal şekilde devam eden işlemlerle sınırlı olmayacak.
Davalara İstanbul idare mahkemeleri bakacak
- TMSF'nin tahsil ve takip işlemleriyle bağlantılı olarak açılacak hukuki davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
Meclis ne zaman yeniden toplanacak?
- Kanunun kabul edilmesinin ardından TBMM Genel Kurulu kapandı.
- Bir sonraki toplantı 27 Ekim Salı günü saat 15.00'te yapılacak.
Yatırımcı açısından en önemli 5 nokta
1. Tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye sürecini SPK gözetiminde yürütülecek.
2. Belirlenen fonlarda yatırımcılara 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme yapılabilecek.
3. 1 milyon TL ara ödeme tavanı, yatırımcının nihai alacağının 1 milyon TL ile sınırlandığı anlamına gelmiyor. Nihai tasfiye sonucunda daha fazla ödeme yapılabilecek.
4. Fonla birlikte hareket ettiği tespit edilen kişi ve kurumlara ödeme yapılmayacak; sorumluların malvarlıklarının TMSF tarafından takip edilmesi sağlanacak.
5. El konulan para, menkul kıymet, gayrimenkul ve diğer malvarlıklarının da geri kazanım sistemine sokularak yatırımcı zararlarının karşılanması hedefleniyor.
