Soma’daki o tekmenin de 301 canın da 7 yıldır hesabı sorulmadı

301 madencinin yaşamını yitirdiği, sorumluların hesap vermediği Soma faciasının 7. yılında pandemi nedeniyle sessiz bir anma yapılacak.

TÜRKİYE 12.05.2021, 09:42 12.05.2021, 09:46
Soma’daki o tekmenin de 301 canın da 7 yıldır hesabı sorulmadı

301 maden işçisinin su basması ve çıkan yangın sonrası yaşanan ihmaller nedeniyle toprak altında hayatını kaybettiği, sorumluların yargılanamadığı Soma faciasının üzerinden 7 yıl geçti. Yarın yıldönümü. Faciada onlarca çocuk yetim, onlarca anne baba evlatsız ve eşsiz kaldı. 

Soma davası sanığını bilirkişi yaptılar!

Aynı maden, isim değiştirerek halen çalışırken Soma’da değişen hiçbir şey olmadı. Acıları dinmedi. Soma’da 7 yılda ne adalet geldi ne ailelerin, çocuklarının acısı azaldı. Madenci yakınına atılan o tekmenin hesabı da sorulmadı.

ORADAYDIM...

Soma’da facianın ardından bölgeye giden dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ı protesto eden grubun içerisinde yer alan madenci Erdal Kocabıyık, Başbakanlık Müşavirlerinden Yusuf Yerkel tarafından yerde tekmelenmişti. 

Fotoğraflar: MEHMET İNMEZ

Tarih, 13 Mayıs 2014... Madende ölen işçilerin 3-15-50-70-150 ve 301 olarak açıklandığı tarih... Sonuç, 301 şehit, babasız evlatlar, eşsiz kalan kadınlar, yıkılan aileler..

Ailelerin umutsuzluğu, çaresizliği, acısı ve gözyaşları hâlâ aklımda ve üzerimde... Soma denilince akla eşini, oğlunu ve babasını kara mezardan çıkması için yalvarılan, dua edilen anlar geliyor..

Soma'daki maden faciası ile ilgili sosyal medyadaki paylaşımlar - Digital  Age

Kara mezardan ilk sağ kurtulan ve hâlâ yaşadığına inanamayan alkışları duyunca, yüzünde gülümsemeyle “Yaşasın yaşıyorum” diyerek elini kaldırıp bağıran bir madenciyi hiç unutamadım.

Ya ölmüş oğlunun üzerindeki battaniyeyi kaldırıp kara gözlü, kara yüzlü solmuş oğlunun bedenini gören annenin haykırışı... Çırpınarak “o benim oğlum” olmasın diyen anneler...

Yüreği temiz madenci

“Çizmemi çıkarayım, sedye kirlenmesin” diyen, yüreği temiz olan o madenci kardeşim..

Adınıza “şehit” diyerek teselli ettiğimiz madencilerimiz, sizleri unutamadım, 301 şehidin tek tek fotoğrafları hâlâ arşivimde..

7 yıl geçti ama ben hâlâ gazeteci olarak güneşin kaybolduğu, karanın çöktüğü acıların, feryatların yükseldiği Soma faciasının nedenini öğrenemedim...

Soma faciası haberinden geldikten sonra oğlum sormuştu, “Baba, işçiler neden öldü” diye. Ben cevap veremedim, mahkemeye çıkanlara da sordular, “Neden öldüler” diye, onlar da cevap veremedi.

TÜSİAD ve TÜGİAD'dan önemli açıklamalar - Sondakika Ekonomi Haberleri

Bilen var mı? 

Neden öldüler?

Peki, ya o madenci yakınına atılan tekme... Onun hesabı soruldu mu? Basit bir özür ile geçiştirilen o tekme unutulacak mı?

Pandemi nedeniyle Soma Kaymakamlığı, şehitleri anmak için yazılı izin yerine sözlü izin verdi. 301 madencinin sadece yakınları mezarını ziyaret edecek.

ADALET YERİNİ BULMUYOR...

112 Acil 63 dakika sonra aranmış - Son Dakika Haber

Daha önce ağabeyini maden faciasında yitiren ve 7 yıl önce eşini kaybeden Naciye Kaya, “Madencilerin ölümüne sebep olanlar, katiller bayramda çocukları, eşleri, anne ve babaları ile beraber olacak. Ama biz canlarımızın acılarını yaşayacağız. Cezalarını çekmediler. Çektiğimiz acı yetmiyor gibi adaletin yerini bulmaması canımızı daha çok yakıyor. Bizim acımız asla bitmeyecek” diyerek ölümlere neden olanların bir gün ceza alması için hukuk önünde mücadele edeceklerini ifade etti.

Soma 301 Madenciler Sosyal Yardımlaşma Derneği Başkanı İsmail Çolak

YEDİ YILDA NE OLDU: KOCA BİR HİÇ

Maden ocağında oğlunu kaybeden Soma 301 Madenciler Sosyal Yardımlaşma Derneği Başkanı İsmail Çolak, evladını kaybedişinin üzerinden geçen 7 yılı hâlâ gözleri dolarak anlatıyor. 

“13 Mayıs acıların yılı” diyerek “Battaniyeye sarılı bedenlerin insan bedeni olmaktan uzak birer nesne gibi madenden çıkarılışını izleyeli 7 yıl oldu. Yıllarca ölümlere neden olanların yargılanmasını sorumluların ceza çekmesini istedik. Ama ölümlere neden olanlar kişi başı 1 hafta bile yatmadı. Her yeri arşınladık. Ama bu ülkeyi insan mezarlığına çevirenler ceza almadı. Sonuç koca bir hiç” dedi. 

Adalet istediklerini bir kez daha yineleyen Çolak, “Soma bir katliamdır. İşçiler, bu ülkede iş cinayetine kurban gitti. Bedeni ölmeyenlerin vicdanları, ruhları öldürülmektedir. Bu ülkede katillerin sırtı sıvazlanmasın. Bu ülkede adalete olan özlem elbet bir gün son bulacaktır” diyerek adaleti bir gün getireceklerini söyledi. 

Soma'daki Maden Faciası 23 İlde Protesto Edildi - Son Dakika

PES ETMEK YOK! ADALET ARAYACAĞIZ

Faciada eşini yitiren Gülten Kavas ise yaşanan adaletsizliğe rağmen pes etmeyeceklerini söyledi. Kavas, “Dinmeyen acı, gelmeyen adalet var. İkisinin arasında yaşamaya çalışıyoruz. Adalet olmayan Türkiye’de adaleti arıyoruz. Her geçen yıl davada yaramız yerinden deşiliyor. Çocuklarımız toprak altında çürüdü. Suçluları cezaevinden çıkardılar, şimdi suçlu arıyorlar. 7. yıla girdik acımızı dahi yaşayamıyoruz. Şehitliğe dua etmeye gitmek istiyoruz, ona dahi yasak getirdiler. Ama adalet aramaya devam edeceğiz. Pes etmeyeceğiz” dedi.

Soma: Facia ve davayla ilgili unutulmaması gerekenler

Soma faciasında ölen 301 madencinin yakınları 4 yıl boyunca adalet bekledi, mahkemeden çıkan karar aileleri memnun etmedi. Türkiye'nin en büyük iş kazası ve yargılama süreciyle ilgili unutulmaması gerekenleri derledik.

13 Mayıs 2014’te Türkiye tarihinin en büyük maden kazası meydana geldi. 301 madenci Soma'daki madende hayatını kaybetti

13 Mayıs 2014’te Türkiye tarihinin en büyük maden kazası meydana geldi. 301 madenci Soma'daki madende hayatını kaybetti

Üç yılı aşkın bir süredir devam eden Soma davasında mahkeme kararını verdi. 301 işçinin öldüğü 2014'teki maden faciasıyla ilgili mahkemenin verdiği cezalar ailelerin tepkisine neden oldu. İşçi ölümlerinde sicili pek parlak olmayan Türkiye'de bugüne kadar yaşanmış en büyük iş kazasında ölenlerin yakınları adaletin tecelli etmediğini düşünüyor. Dört yıl önceki facia ve sonrasındaki yargılama süreciyle ilgili bilinmesi gerekenleri derledik.

Soma Davası kanayan yara olmaya devam ediyor' - Gerçek Gündem

Facia nasıl meydana geldi?

13 Mayıs 2014’te Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük maden kazası meydana geldi. Manisa’nın Soma ilçesinde faaliyet gösteren Eynez Maden Ocağı’nda yerin 400 metre altında yangın çıktı. Elektrik panosundan çıktığı düşünülen yangın sırasında ocakta 787 işçi çalışıyordu. Kömür ocağındaki galerilerin yoğun dumanla dolması ve karbonmonoksit gazının yükselmesi işçilerin hayatını tehlikeye attı. Çıkışa yakın noktalarda bulunan işçiler ocaktan kurtulmayı başardı. Fakat ocağın dip tarafındaki madenciler, yerin altında acil durumlarda sığınabilecekleri bir yaşam ünitesi olmadığı için uzun bir yolu yürümek zorundaydı. Ancak başaramadılar, gaz maskeleri de onları kurtarmaya yetmedi. Üç gün süren arama kurtarma çalışmaları sonucunda ocaktan 301 madencinin cansız bedeni çıkarıldı. Kurtarma çalışmaları sırasında her saat artan ölü sayısı Soma’yı ve Türkiye’yi yasa boğdu. Faciaya kurban giden madencilerden en genci 18, en yaşlısı 53 yaşındaydı. 217’sinin çocuğu vardı, toplam 432 çocuk babasız kaldı.

Soma'daki madende mahsur kalan işçileri çıkarmak için arama kurtarma çalışmaları üç gün boyunca devam etti

Soma'daki madende mahsur kalan işçileri çıkarmak için arama kurtarma çalışmaları üç gün boyunca devam etti

Sorumlular kim? Kimler yargılandı?

Olayla ilgili açılan soruşturmada madeni işleten Soma Kömür İşletmeleri AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Can Gürkan’ın da aralarında bulunduğu şirketin sekiz yetkilisi faciadan beş gün sonra tutuklandı. Toplam 51 kişi hakkında iddianame hazırlandı ve yargılamalar 12 Nisan 2015’te başladı.

İddianamede şirketin patronu Gürkan ile Genel Müdür Ramazan Doğru, İşletme Müdürü Akın Çelik, Teknik Müdür İsmail Adalı, Teknik Nezaretçi Ertan Ersoy ve tutuksuz yargılanan vardiya amiri Mehmet Ali Günay Çelik'in "olası kasıtla öldürme" suçundan 301 kez 20 yıldan 25 yıla kadar hapisle cezalandırılmaları talep ediliyor. Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen ve bugüne kadar 22 duruşma yapılan davada, farklı zamanlarda toplam üç sanık serbest bırakıldı. Davada şu anda toplam beş tutuklu sanık bulunuyor.

Bilirkişi raporunda neler vardı?

İlk bilirkişi heyeti yoğun duman ve sıcaklık nedeniyle faciadan üç gün sonra ocağa girebildi ve olayın meydana geliş şekli ile olası ihmallerle ilgili bir rapor hazırladı.

Bilirkişi heyeti, olayın ocaktaki elektrik trafolarından birinin etrafındaki kömürün kontrolsüz biçimde “kendiliğinden” yanmasıyla başladığını tespit etti. Oluşan karbonmonoksit gazının temiz hava girişlerine ulaştığı ve temiz havayla temasın sonucu ocaktaki kömürün “tam yanmaya” dönüştüğü raporda yer aldı. Heyet yangının nakil hatlarına sirayet ettiğini, içerideki ahşap, plastik malzeme ve elektrik kablolarının tutuşması ve su ile soğutma çalışmaları sonucu oluşan zehirli gazların işçilerin ölümüne neden olduğunu belirledi.

Raporda ayrıca farklı başlıklarda eksik ve kusurlara yer verildi. Uzmanlara göre:

  • Ocaktaki 48 gaz ve 19 karbonmonoksit sensörü arızalıydı.
  • Havalandırma sistemi ocağa uygun değildi. Ayrıca işçilerin temiz havaya çıkabileceği mesafe söz konusu değildi.
  • Ahşap destekler, PVC borular ve bantlar yangına dayanıklı değildi. Bant motorlarından bazıları ve elektrik kabloları alev sızdırmayan nitelikte değildi.
  • Olay esnasında gaz maskeleri işlevini yerine getiremedi. Maskelerin kontrollerinin uzun süre yapılmadığı anlaşıldı.
  • “Üretim zorlaması” gerekli tedbirlerin alınmamasına ve tehlikeli çalışma koşullarına yol açtı.

Dava sürecinde yeni bir bilirkişi raporu daha hazırlandı. Önlemler alınması hâlinde kazanın önlenebileceğine dikkat çeken raporda, teftişlerin yetersiz olması sebebiyle Enerji Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın da kusurlu olduğu belirtildi. Bu tespite rağmen Soma davasında bugüne kadar hiçbir kamu görevlisi yargılanmadı, haklarında soruşturma izni istenen kamu görevlileri için gerekli izinler verilmedi.

Planlanandan 2-2,5 kat fazla üretim yapıldığını tespit eden raporda buna karşın, havalandırma sağlayan ana vantilatörün kapasitesinin artırılmadığına dikkat çekildi.

Faciada hayatını kaybedenlerin yakınları, madencilerin adını taşıyan bir anıtın önünde duruyor

Faciada hayatını kaybedenlerin yakınları, madencilerin adını taşıyan bir anıtın önünde duruyor

Tanıklar ne anlattı?

Mahkemede tanıklık eden işçilerden Mehmet Bozdaz, ifadesinde olay günü ve denetimlerle ilgili şunları söylemişti:

“Olayın bir patlamadan kaynaklandığını düşünmüyorum. Olay yerine en yakın insanlardan biri bendim. Duman sıcaktı ama alev yoktu. Kablo kokusu gibi bir koku vardı. Müfettişin geleceğini önceden bilirdik. Müfettiş geleceği zaman normal zamanlarda olmayan güvenlik önlemleri alınıyordu."

İşçilerden Gökhan Kuruoğul ise aniden bir duman geldiğini, öncesinde bir alev görmediğini belirterek olayla ilgili şunları anlatmıştı:

"Emniyetçiler görevlerini tam olarak yapmıyorlardı. Gözlük, kulaklık, maskeleri gelip sormaları lazımdı bize, bunlar yoktu. Bantla ilgili uyarılar yapıyorlardı. Bantta yangın çıksa ne yapmam gerektiğine dair bir eğitim almadım, tatbikat yapmadık. Denetçilerin geleceğini bir hafta önceden öğrenirdik. Biraz daha tedbirli olunsa olayın önüne geçilebilirdi. Daha önce ocakta bas konuş sistemi vardı. Herkes bir yerde bir arıza olsa duyuyordu. Bu sistem olsa biz belki arkadaşlarımıza 'Ocağı bir an önce boşaltın' derdik, ölü sayısı daha az olabilirdi."

Bugün Soma maden faciasının 3. yılı - Yeni Meram

301 işçinin yaşamını yitirdiği Soma davasının karar çıkması beklenen duruşmasının çarşamba gününe ertelenmesi üzerine aileler oturma eylemine başladı. (09.07.2018)

2003 yılından beri ocakta çalışan Erkan Kılıç ise mahkemeye şu ifadeyi vermişti:

"Olaydan önce 15-20 gündür ocak genelinde sıcaklık vardı. Yangın tüplerinin bazıları boştu. Ben boş tüple kaynak yapmazdım, boş tüp bulunca yukarı çıkarırdım, değiştirildi. Yangın tüpü olmadan emniyetçi kaynak yaptırmazdı. Gaz maskemi altı yıldır kullanıyorum, hiç bakım yapılmadı."

Sanıklar ne dedi?

Davanın bir numaralı sanığı şirketin patronu Can Gürkan, gereken bütün önlemleri aldıklarını belirterek kendisini şu sözlerle savunmuştu:

"Biz bu işe gerek ben, gerekse babam olsun bütün sermayemizi verdik, emeğimizi ortaya koyduk. 6 bin 400 kişiye ekmek kapısı açtık. Meydana gelen kazada en çok biz mağdur olduk. Bütün yatırımlarımızı güvenlik önlemlerine harcadık. Olayla ilgili olarak kusur ve ihmalimin olduğunu düşünmüyorum.”

İşletme Müdürü Akın Çelik ise herhangi bir can kaybına neden olabilecek projeyle ilgisi olmadığını söylüyor. İşletmede iş güvenliğiyle ilgilendiğini belirten Çelik kendisini şöyle savunuyor:

"Biz bütün güvenliği tam olarak aldık. Havalandırma sisteminin şekli; seri değil, karma havalandırma sistemi dediğimiz biçimdeydi. Ben orada herhangi bir risk görmedim. Olayın oluş şekli, olayda gizlidir."

Kendisinin de bir dakikayla kurtarıldığını, ardından da kurtarma çalışmalarına katıldığını belirten Çelik, "Ailelerin acılarını yürekten hissediyorum. Belki benim de ailem, onların arasında olacaktı" demişti.

Bir duruşma sırasında şirketin patronu Gürkan, olayda sabotaj olabileceğini gündeme getirerek, “PKK ve FETÖ gibi örgütlerin parmağı olabilir” diye şikayette bulundu. Gürkan’ın suç duyurusu mahkeme tarafından reddedildi.

Soma'daki faciada 301 madenci hayatını kaybetti

Soma'daki faciada 301 madenci hayatını kaybetti

Faciadan sonra ne oldu?

Soma faciasından sonra hükümet maden işletmeciliği ve iş güvenliğiyle ilgili bazı yasa ve mevzuat değişiklikleri yaptı.

Bu değişikliklere göre:

  • Çalışma süresi altı saat ile sınırlandırıldı
  • Maden işçilerinin ücreti en az iki asgari ücret düzeyine çıkarıldı
  • Maden işçilerinde emeklilik yaşı 50’ye düşürüldü
  • Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın bir yıl içerisinde hangi madenlere yaşam odası kurulacağına karar vereceğini belirten yasa kabul edildi.
  • Soma faciasında hayatını kaybedenlerin yakınlarına maaş bağlanması için gerekli düzenlemeler yapıldı.

Madenci ölümleri bitti mi?

Soma’nın ardında da madenlerde ölümler devam etti. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin verilerine göre, 2014’te Soma faciasının dışında 85 madenci daha öldü. 2015’te 67, 2016’da 73, 2017’de 93, 2018’in ilk altı ayında ise 27 madenci hayatını kaybetti.

DW/GY,CÖ

© Deutsche Welle Türkçe

banner257
Yorumlar (0)
20
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Oturduğunuz binanın 6.5 ve üstü büyüklüğünde bir depreme dayanacağını düşünüyor musunuz?
Namaz Vakti 15 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:09
Akşam 20:45
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30

Gelişmelerden Haberdar Olun

@