En düşük emekli maaşı ne kadar olacak? Hem memur hem de emeklinin gözü Temmuz zammına çevrilmişken olası yeni maaşlar ve seyyanen zam ya da refah payı ihtimalleri de merak ediliyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, ihtimalleri ve senaryoları değerlendirdi.
TÜİK tarafından Mayıs enflasyonunun açıklanmasıyla beraber milyonlarca emekli, memur ve memur emeklisinin Temmuz'da alacağı artış büyük ölçüde netleşti. Şimdi gözler Temmuz ayında açıklanacak Haziran ayı enflasyonuna çevrildi.
Dünya Gazetesi'ndeki yazısında Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, "Temmuz ayında emekli ve memurların maaşlarına yansıtılacak artışlar çoğu zaman “zam” olarak ifade edilse de gerçekte bunların önemli bölümü zam değil, enflasyon farkıdır" ifadelerini kullanırken milyonlarca emeklinin uzun süredir enflasyon farkının yanında seyyanen artış veya refah payı beklentisini dile getirdiğini vurguladı.
Mayıs itibarıyla ilk 5 aylık kümülatif enflasyonun yüzde 16,60 seviyesine ulaştığını belirten Erdursun, "Haziran ayında enflasyonun yüzde 1,30 seviyesinde gerçekleşeceği yönündeki beklentimiz doğrultusunda hesaplama yapıldığında altı aylık enflasyon yaklaşık yüzde 18,10 seviyesine ulaşabilir" dedi.
EMEKLİ VE MEMURUN ZAMMI NE KADAR OLUR?
Bu doğrultuda Erdursun tahmini olarak şu hesaplamayı yaptı:
SSK ve Bağ-Kur emeklisi Temmuz artışı: Yaklaşık yüzde 18,10
Memur ve memur emeklisi artışı: Yaklaşık yüzde 13,86
Benzer şekilde, aynı hesaplamaya göre farklı emekli maaşlarının ne kadar yükselebileceğini de hesaplayan Karakaş, şu rakamları verdi:
20 bin TL emekli aylığı, yaklaşık 23 bin 620 TL'ye,
30 bin TL emekli aylığı, yaklaşık 35 bin 430 TL'ye,
50 bin TL emekli aylığı, yaklaşık 59 bin 50 TL'ye yükselebilir.
Erdursun, memur ve memur emeklilerinin maaşlarının yaklaşık yüzde 13,86'lık artış oranı doğrultusunda güncellenebileceğini söyledi.
Erdursun, hesaplama yaptığı tabloda 64 bin 466 TL güncel net maaşı olan bir öğretmenin (8/1) yüzde 13,86 zamlı net maaşının 73.400,83 TL, 101 bin 112 TL güncel net maaşı olan bir uzman hekimin (1/4) yüzde 13,86 zamlı net maaşının 115.125,15 TL, 76 bin 308 TL güncel net maaşı olan bir polisin (8/1) yüzde 13,86 zamlı net maaşının 86.878,25 TL, 130 bin 896 TL güncel net maaşı olan bir profesörün (1/4) yüzde 13,86 zamlı net maaşının 149.041,74 TL'ye yükselebileceğini belirtti.
Söz konusu maaşların enflasyon farkı sonrasında oluşacak teorik maaş seviyelerini gösterdiğini belirten Erdursun, uygulamada memurların yıl içerisinde karşılaştığı vergi dilimi değişiklikleri nedeniyle bu rakamların tamamının çalışanların cebine girmesinin çoğu zaman mümkün olmadığını belirtti. Erdursun, söz konusu maaşların teknik olarak doğru olsa da yıl içerisinde memurların fiilen ellerine geçen tutarların daha düşük seviyelere kalabildiğini aktardı.
Asıl sorunun enflasyon farkının üzerine ne geleceği olduğunu vurgulayan Erdursun, "Bugün milyonlarca kişinin beklediği konu aslında enflasyon farkının kaç puan olacağı değil. Asıl merak edilen soru, enflasyon farkının üzerine ilave bir düzenleme yapılıp yapılmayacağıdır" dedi.
Emeklilere seyyanen artış verilecek mi, seyyanen zam ya da refah payı uygulanacak mı, en düşük emekli aylığına ilave iyileştirme yapılacak mı, asgari ücrete ara zam gündeme gelecek mi gibi soruların yanıtının sadece ekonomik sonuçlar doğurmayacağını belirten Erdursun "Siyasi sonuçları da beraberinde getirecek. Temmuz kararları siyasetin yönünü belirleyebilir. Şayet Temmuz ayında yalnızca yasal enflasyon farkları uygulanır ve bunun dışında herhangi bir iyileştirme yapılmazsa gözler büyük ölçüde 2027 yılı Ocak ayına çevrilecektir. Çünkü seçim ekonomilerinde gelir artırıcı düzenlemeler genellikle seçim takvimine yaklaşılan dönemlerde devreye alınmaktadır. Buna karşılık Temmuz ayında emeklilere seyyanen artış verilmesi, en düşük emekli aylığında ciddi bir iyileştirme yapılması ve asgari ücrete ara zam uygulanması halinde siyasi kulislerde erken veya baskın seçim ihtimalleri daha yüksek sesle konuşulmaya başlanabilir. Bu nedenle Temmuz ayında açıklanacak kararlar sadece maaşları değil, siyasetin yönünü de belirleyebilecek öneme sahiptir" ifadelerini kullandı.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE KADAR OLACAK?
En düşük emekli aylığı için Meclis düzenlemesi gerektiğini de vurgulayan Erdursun, en düşük emekli aylığına enflasyon farkının otomatik olarak yansımadığını, bunun için ayrıca TBMM'de yasal düzenleme yapılması gerektiğini belirtti.
"Geçmiş yıllardaki uygulamalara bakıldığında bu düzenlemelerin çoğu zaman Temmuz ödeme dönemine yetişmediği görülüyor. Bu nedenle en düşük emekli aylığı alan vatandaşlar yeni maaşlarını genellikle Ağustos ayında almaya başlıyor ve Temmuz ayına ait farklar da sonradan ödeniyor" derken "Mevcut hesaplamalara göre en düşük emekli aylığının yaklaşık 23 bin 620 lira seviyesine yükselmesi beklenebilir. Ancak hükümetin tercihine bağlı olarak bu rakamın 24 bin veya 25 bin lira seviyesine tamamlanması da ihtimaller arasında bulunuyor" ifadelerini kullandı.
