ET NEDEN PAHALI?: ÜRETİCİ DE KASAP DA ZARAR EDİYOR, VATANDAŞ 1 YILDIR ET ALAMIYOR

Et ve Süt Kurumu (ESK) karkas et fiyatına 10 lira zam yaptı. Büyükbaş hayvan kesimi 50 liradan 60 liraya çıkarken etin perakende fiyatı 115 liraya kadar yükseldi. Fiyatların yüksek olması nedeniyle et tüketimi düşerken hayvan üreticileri de kasaplar da “zarar ediyoruz” diyor. Vatandaş et alamıyor.

Gündem 20.01.2022, 10:50
ET NEDEN PAHALI?: ÜRETİCİ DE KASAP DA ZARAR EDİYOR, VATANDAŞ 1 YILDIR ET ALAMIYOR
banner269

Haber: DİLAN KUTLU- Kamera: FATİH NAZIM EFE

Et ve Süt Kurumu (ESK) karkas et fiyatına 10 lira zam yaptı. Büyükbaş hayvan kesimi 50 liradan 60 liraya çıkarken etin perakende fiyatı 115 liraya kadar yükseldi. Fiyatların yüksek olması nedeniyle et tüketimi düşerken hayvan üreticileri de kasaplar da “zarar ediyoruz” diyor. Vatandaş et alamıyor.

ANKA Haber Ajansı, Türkiye’de et fiyatlarının neden yüksek olduğunu, vatandaşın kırmızı ete neden ulaşamadığını araştırdı.

Kırmızı Et Sanayicileri ve Üreticileri Birliği Derneği (ETBİR) verilerine göre, Türkiye’de et tüketimi azalıyor. Derneğin yaptığı araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin et tüketimi 2019'da yıllık 48 kiloyken, 2020'de 28 kiloya düştü.

BİR HAYVANIN YILLIK MALİYETİ 26 BİN 800 LİRA

Sektör temsilcilerinin aktardığı bilgilere göre, besici; bir yaşındaki damızlık hayvanı ortalama 10 bin TL’ye satın alıyor. Yıllık 12 bin TL yeme, bin 200 TL samana; enerji, veteriner ve işçiliğe ise bin 600 TL veriyor. Bir yaşındaki bir hayvanın, besiciye toplam maliyeti ortalama 26 bin 800 TL.

MALİYETİ 67 TL, KESİMİ EN AZ 60 TL

Kesime giden bir hayvanda yaklaşık 400 kilogram karkas et çıkıyor, bunun kilo maliyeti üreticiye 67 TL olurken karkas etin kesim fiyatı 66-60 TL arasında değişiyor. Yani üretici zarar ediyor. Üretici hayvanını sattıktan sonra diğer işlemler mezbahada devam ediyor. Mezbahada karkas etin kesim maliyeti 71 TL’yi buluyor.

Bir sonraki adım kasap. Kasap, 1 kilogram karkas eti 71 TL’ye alıyor. Kasabın maliyeti ise şöyle:

“Etin kemik ve firesi 14 TL. Kasabın kar ve masrafı 21 TL. Üzerine 8,5 TL KDV eklenince toplamda 1 kilo etin kemikten ayrılmış hali 115 TL’ye mal oluyor.

Kasapta en değerli et denilen antrikot ve bonfile 160 TL’ye kadar çıkarken, tüketici kuşbaşı eti 115, kıymayı 110 TL’ye satın alıyor.”

PAHALILIĞIN NEDENİ ÜRETİCİ VEYA KASAP DEĞİL

Sektör temsilcileri etin pahalı olmasının nedeninin üretici veya kasap olmadığını, temel sorunun girdi maliyetleri olduğunu vurguluyor. Sektör temsilcileri, etin; hayvan üreticisinden kasapta vatandaşlara kadar uzanan maliyetini ANKA Haber Ajansı’na şöyle anlattı.

"GİRDİ MALİYETİ YÜZDE 200 ARTTI"

Kayseri Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Ercan Aras, etin girdi maliyetlerinin son 1 yıl içerisinde yüzde 200 arttığını, sadece yemin son iki ay içerisinde 70 TL’den 210 çıktığını söylüyor. Aras, “Besici geçen yıl 1 ton et ile 25 ton yem alırken şu anda 1 ton et ile 18 ton yem almakta. Dolayısıyla üretici bu şartlarda zarar ediyor” diyerek kör düğümü açması gereken Et ve Süt Kurumu’nun piyasayı regüle etmediğini vurguluyor. 

Aras, “Kayseri’de Et ve Süt Kurumu 2002 yılında yıkıldı. Bütün üreticiler özel mezbahanelerin insafına bırakılmıştır.  Özel mezbahaneler kendi kafasına göre belirliyor” diyor.

ÜRETİCİ: “3 SENE ÖNCE 50 TL OLAN YEM ŞU AN 210-220 TL ARASINDA”

Büyükbaş hayvan üreticileri ise Et ve Süt Kurumu’nun etin kesim fiyatını 50 TL’den 60 TL’ye çıkarmasının kendilerini memnun etmediğini, bir üreticinin maliyetlerini karşılaması için karkas kesim fiyatının en az 70 TL olması gerektiğini şöyle anlatıyor:

Yakup Konan: “Ete yüzde 10 zam geldi. 115-120 TL ve 160 TL’ye varan fiyatlar var. Bir kilo etin üretim maliyeti 65-67 TL arasında. Biz 400 kiloluk bir danayı piyasaya sürdüğümüz zaman dananın maliyeti yaklaşık 25 bin TL’ye tekabül ediyor. Bundan 3 sene önce 50 TL olan yem şu an ortalama 210-220 TL arasında. Yem maliyetlerimiz çok yükseldi.

Mazot, yem, elektrik fiyatlarıyla ilgili bir hesaplama yapılmıyor. Sadece et fiyatları tüketiciye duyuruluyor. Biz de mazot yakıyoruz. Aylık bir depo mazot bin TL yapıyor. Yani 7-8 ay bu işletmede besi yaptığım sürece nereden baksan 8 bin TL yapacak. Elektrik, mazot, yem maliyetleri dikkate alınmazsa ileriki yıllarda daha zorluklar çekeceğiz. Bu da gıdaya yansıyacak. Bizi dinleselerdi bu sorunlarla karşılaşmazdık.”

Hacı İyilik: Dışarı eksi 10 derece biz bu işi yapıyoruz. Bayram yok, tatil yok. Çoluk çocuk hepimiz bu işin içerisindeyiz. Fakat, emeğimizin karşılığı bu değil. ESK kesim fiyatı şu an ki fiyatların altında kaldı. ESK’nın bir güvenirliği kalmadı bizim gözümüzde. Maliyetlerimize göre hayvanlarımızı karkas kesimde 70 liraya kestirmemiz lazım. 70 lira bile emeğimizin karşılığı değil. Yurtdışından ithal edilen bir hayvanın maliyeti çok yüksek. İçerideki üreticiyi ayakta tutalım. Destekleri arttıralım ki üretici üretime devam etsin. Türkiye’deki, birçok işletme ahır kapatıldı, kalanlara sahip çıkalım.

KASAP: ”BİZİ KAZANIYOR SANIYORLAR AMA…”

Ankara’da bir kasap Namık Sarı ise “Bizi kazanıyor sanıyorlar ama bir dükkânın giderleri, masrafları, işçisi… bunlar az paralar değil” diyerek son dönemde elektriğe gelen zamlardan şöyle yakınıyor:

 “3 bin liralık elektrik geliyordu, bu ay 7 bin liralık elektrik geldi. Dükkânın 15 bin lira kirası var. Bu nasıl çıkacak? Mecbur ete yansıyacak. Bunların hepsi vatandaşa geri dönüyor. Karkas et fiyatlarına cuma günü 10-12 lira arasında zam geldi. Tezgâh fiyatlarında da kilogramda 10 ile 15 lira arasında değişme oldu. Garibanın yiyeceği bir kıyma var o da 93 lira. 85 liraya satıyorduk. Fazla bir zam yapamadık ona. Kuşbaşı 100 lira. O da 90 liraydı. Bir kilo et şu an 110-120 lira. Herkes bir şekilde ekmek yiyor. Besici de zarar ediyor para kazanamıyor olabilir. Ama bir şekilde karnını doyuruyor. Bizim karımız yüzde 15.”

SAKATATA DA ZAM

Eti alım gücü olmayan sakatata yöneliyor ama orada da durum farklı değil. Ankara’da sakatat satan Ahmet Taşdelen fiyatları şöyle anlattı:

“15 lira olan dana paçası 25 liradan satılıyor. Kuzu paçası 20 liraya. 10 gün içerisinde 30 lira oldu. Ciğeri alıyorduk 50 liraya. Şimdi 65 liraya alıyor, 70 liraya satıyoruz. Neden bu kadar pahalı diye sorduğumuzda, ‘Bir kilo et 100 lira olduğu için tabi ciğeri de 70 lira oluyor. Bir kilo poşet alıyorduk 10 liraya şimdi alıyoruz 25 liraya. Şu köpüğü altı ay önce 20 liraya alıyorduk. Şu an 80 lira.”

VATANDAŞ: "ANCAK TAVUK DERİSİ ALABİLİYORUM"

Ankaralı bir vatandaş Ahmet Küçük de ANKA muhabirinin sorularını yanıtlarken bir yıldır et yemediğini, son zamlardan haberi bile yok olmadığını şöyle dile getirdi:

“Et alamıyorum ancak tavuk alıyorum. Bütçem yetmiyor. Benim aylığım yok. İnşaat işçisiyim. İnşaatta ne çalışırsan evin giderine ancak gidiyor. Gelirim giderim yok. Kirada oturuyorum. Bugün geliyoruz çocuklara yemek alalım diye, alamıyoruz ancak tavuk derisi…”

Küçük’ün sorulara verdiği yanıtlar şöyle:

-Ne kadar zamandır et yemiyorsunuz?

Bir senedir et alamıyorum. Et ucuz olsa alacağım ama ucuzlamıyor.

-Etin son fiyatından haberiniz var mı?

-Yok.

-En son aldığınızda etin kilosu ne kadardı?

En son aldığımda 60-70 liraydı.”

 

GÖRÜNTÜ DÖKÜMÜ:

. Konyalı çiftçi Hacı İyilik 

. Kahramanmaraşlı çiftçi Yakup Konan 

. Kasap Namık Sarı

. Sakatat esnafı Ahmet Taşdelen

. Vatandaş Ahmet Küçük

Yorumlar (0)
17
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Oturduğunuz binanın 6.5 ve üstü büyüklüğünde bir depreme dayanacağını düşünüyor musunuz?
Namaz Vakti 25 Mayıs 2022
İmsak 03:39
Güneş 05:31
Öğle 13:06
İkindi 17:04
Akşam 20:31
Yatsı 22:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31

Gelişmelerden Haberdar Olun

@