Günlük yaşamda yeterli miktarda yemek tüketmek, vücudun ihtiyaç duyduğu bütün besin ögelerinin karşılandığı anlamına gelmiyor. Uzmanlara göre kişi karnını doyursa bile vitamin ve mineral bakımından yetersiz beslenebilir. Tıp ve beslenme alanında "gizli açlık" olarak tanımlanan bu durum, sağlıklı beslenmenin yalnızca yemek miktarıyla değerlendirilemeyeceğini ortaya koyuyor.
İstanbul Rumeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Şefika Aydın Selçuk, yeterli beslenmenin yalnızca karın doyurmakla sınırlı olmadığını belirterek besin çeşitliliğinin önemine dikkat çekti.
Gizli açlık nedir? Belirtileri her zaman fark edilmeyebilir
Gizli açlık, kişinin yeterli enerji almasına rağmen vücudunun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineralleri yeterince karşılayamaması olarak tanımlanıyor.
Bu durum her zaman düşük kiloyla veya açlık hissiyle kendini göstermiyor. Dolayısıyla kişinin normal kiloda olması ya da yeterli miktarda yemek tüketmesi, beslenmesinin mutlaka dengeli olduğu anlamına gelmiyor.
Dr. Öğr. Üyesi Şefika Aydın Selçuk, beslenme kalitesinin değerlendirilmesinde yalnızca tüketilen miktarın değil, besinlerin çeşitliliğinin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Sağlıklı beslenmenin temelinde çeşitlilik var
Vücudun farklı besin ögelerine ihtiyaç duyduğunu belirten uzmanlar, günlük beslenme düzeninde farklı besin gruplarına yer verilmesini öneriyor.
Sebze, meyve, tam tahıllar, kuru baklagiller ve uygun protein kaynakları dengeli beslenmenin önemli parçaları arasında bulunuyor.
Tek tip beslenme alışkanlıkları ise bazı vitamin ve mineral gereksinimlerinin karşılanmasını zorlaştırabiliyor.
Sağlıklı gıdaya erişim de önemli
Beslenme alışkanlıklarının yalnızca kişisel tercihlerle açıklanamayacağını belirten Selçuk, gıda fiyatları, gelir düzeyi, yaşanılan çevredeki ürün seçenekleri ve yemek hazırlamak için ayrılabilen zamanın da beslenmeyi etkilediğini ifade etti.
Sağlıklı beslenme konusunda bilgi sahibi olmanın yanında, çeşitli ve güvenilir gıdalara erişebilmek de büyük önem taşıyor.
Gıda güvenliği sofraya gelene kadar devam ediyor
Sağlıklı beslenmenin bir diğer önemli unsuru ise gıda güvenliği.
Gıdaların uygun koşullarda saklanması, ellerin ve mutfak yüzeylerinin temiz tutulması, çiğ ve pişmiş ürünlerin birbirinden ayrılması ve yiyeceklerin yeterince pişirilmesi günlük yaşamda dikkat edilmesi gereken temel kurallar arasında yer alıyor.
Uzmanlar ayrıca son tüketim tarihi ile tavsiye edilen tüketim tarihinin birbirinden farklı olduğuna dikkat çekiyor.
Gıda israfı hem ekonomiye hem doğaya zarar veriyor
Tüketilmeden çöpe atılan gıdalar yalnızca ekonomik kayıp oluşturmuyor. Gıdaların üretiminde kullanılan su, enerji, tarım alanı ve insan emeği de israf edilmiş oluyor.
Alışveriş öncesinde ihtiyaç listesinin hazırlanması, gereğinden fazla ürün alınmaması ve artan yemeklerin uygun koşullarda saklanması israfın azaltılmasına katkı sağlayabiliyor.
Çocuklarda beslenme bilinci küçük yaşta kazanılıyor
Uzmanlara göre çocukların erken yaşlarda gıdanın değeri konusunda bilinçlendirilmesi de büyük önem taşıyor.
Çocukların yemek hazırlama süreçlerine yaşlarına uygun biçimde katılması, besinlerin nereden geldiğinin anlatılması ve gıda israfının önlenmesi konusunda bilinç kazandırılması sağlıklı tüketim alışkanlıklarını destekleyebiliyor.
Uzmanların mesajı açık: Sağlıklı beslenmek için yalnızca karnımızı doyurmak yeterli değil. Önemli olan vücudun ihtiyaç duyduğu besin ögelerini dengeli ve çeşitli bir beslenme düzeniyle karşılamak.
