Fransa'da uzun süredir tartışılan ötanazi düzenlemesinde önemli bir aşama geride kaldı. Fransa Ulusal Meclisi, "ölüme yardım hakkı" (aide à mourir) tanıyan yasa teklifini üçüncü kez kabul etti. Nihai oylamanın 15 Temmuz'da yapılması beklenirken, yasalaşması halinde yürürlüğe girecek metnin son hali de netleşti.
Hükümetin son sözü Ulusal Meclis'e bırakma kararı nedeniyle, Senato'nun 7 Temmuz'da teklifi yeniden reddetmesi halinde bile yasanın yürürlüğe girmesinin önünde bir engel kalmayacak.
Kimler ötanazi talebinde bulunabilecek?
Yeni düzenleme, belirli şartları taşıyan hastalara "ölüme yardım hakkı" tanıyor. Yasada "ötanazi" veya "hekim destekli intihar" ifadeleri açıkça kullanılmasa da düzenleme, bu uygulamalara belirli koşullar altında yasal zemin hazırlıyor.
Bir kişinin bu haktan yararlanabilmesi için şu beş şartın tamamını taşıması gerekiyor:
18 yaşını doldurmuş olması,
Fransız vatandaşı ya da Fransa'da yasal olarak ikamet ediyor olması,
Yaşamı tehdit eden, ileri evrede veya terminal dönemde bulunan ağır ve tedavisi olmayan bir hastalığa sahip olması,
Kararını özgür iradesiyle ve bilinçli şekilde verebilecek durumda bulunması,
Tedavilere rağmen giderilemeyen ya da kişinin tedaviyi reddetmesi nedeniyle katlanılamaz hale gelen fiziksel acılar çekiyor olması.
Yasa metninde, yalnızca psikolojik acının ölüme yardım hakkından yararlanmak için yeterli olmayacağı açıkça belirtiliyor.
Kararı son olarak doktor verecek
Ölüme yardım talebinde bulunan kişi başvurusunu bir doktora yapacak. Doktor, hastanın yasal şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirmek amacıyla bir kurul oluşturacak.
Bu değerlendirmeye en az hastalığın uzmanı olan bir doktor, hastanın tedavisinde görev alan bir sağlık çalışanı ve başvuruyu alan doktor katılacak. Gerekli görülmesi halinde psikolog veya diğer sağlık profesyonelleri de sürece dahil edilebilecek.
Kurulun görüşü alınsa da son kararı başvuruyu değerlendiren doktor verecek.
Süreç nasıl işleyecek?
Doktorun, başvurunun yapılmasının ardından 15 gün içinde kararını hastaya bildirmesi gerekiyor.
Olumlu karar verilmesi halinde hasta için en az iki günlük düşünme süresi başlayacak. Bu sürenin ardından kişi talebini yeniden onaylayabilecek.
Eğer hasta ilk kararın üzerinden üç aydan daha uzun süre sonra talebini doğrularsa veya işlemin uygulanacağı tarih üç ayı aşarsa, doktor hastanın kararını yeniden değerlendirecek. Hasta, süreç tamamlanana kadar istediği anda başvurusundan vazgeçebilecek.
Ölümcül ilacı kural olarak hasta kendisi uygulayacak
Yasaya göre ölümcül ilaç, doktor veya hemşire gözetiminde uygulanacak. İşlemin nerede yapılacağına, tarihine ve o sırada yanında kimlerin bulunacağına hasta karar verecek. Ancak uygulama kamuya açık alanlarda gerçekleştirilemeyecek.
Temel kural, ilacın hasta tarafından kendi isteğiyle uygulanması olacak. Hasta bunu fiziksel olarak yapamayacak durumdaysa, ilacı doktor veya hemşire uygulayabilecek.
Sağlık çalışanları uygulamayı reddedebilecek
Yasa, doktor ve hemşirelere "vicdani ret" hakkı da tanıyor. Ölüme yardım uygulamasına katılmak istemeyen sağlık çalışanları bunu reddedebilecek.
Ancak bu durumda hastayı, uygulamayı gerçekleştirmeyi kabul eden başka bir sağlık çalışanına yönlendirmek zorunda olacaklar.
İlk taslakta yer alan ve ölüme yardım hakkına erişimi engellemeyi veya bu konuda yönlendirme yapmayı suç sayan maddeler ise son görüşmeler sırasında metinden çıkarıldı.
Fransa'da 15 Temmuz'da yapılacak son oylamayla birlikte düzenlemenin resmen yasalaşması ve ülkenin, ötanazi ile hekim destekli yaşamı sonlandırma uygulamalarına belirli koşullar altında izin veren Avrupa ülkeleri arasına katılması bekleniyor.
