11.01.2012, 14:32

Liberal lütuf için devletin sopasına ihtiyaç duymak...

 Hatırlayacağınız üzere, Van Depreminin yaralarını sarmak üzere düzenlenen canlı yayında milyon dolarlık bağışta bulunan kişilerin vaatlerini yerine getirmedikleri üzerinden fikir yürütmüştük pazartesi günü. Kızılay ve Başbakanlık Kamu Afet Koordinasyonluğu meselesinin üzerine gitmeye kararlı.

Meselenin önemini kavramak için öne çıkan iki örnekten yola çıkalım. Canlı yayında bağışta bulunan kişilerden biri o sırada sarhoş olduğunu söylüyor. Mümkündür. Alkolün verdiği heyecan ile ileriyi göremeyecek kararlar almış olabilir. Bu kararlardan biri de Van için milyonlarca lira bağış yapacağını kamuoyuna duyurmasıdır. Kabul.

Ayılması üç ay mı sürdü? Ya da görevliler kendisini arayıncaya kadar sarhoşluk hali devam mı ediyordu!

İkinci örneğimizin öznesi, bağış yapacak firmanın amcasına ait olduğunu amcasının izin vermediğini söylüyor. Tamam.

Bağış yapmak, bağış yapacağını vaat etmek kamuoyu önünde borçlu olmak demektir. Bağış yapacağını ilan eden kişi bağışını yapıncaya kadar borçlu durumdadır. Bağış vaat etmiş itibar satın almıştır.

Yukarıda durumlarını andığımız İki örnek, firmalarının ismini canlı yayında ilan etmiş miydi bilmiyorum. Ama kendi isimlerini kamuoyu ile paylaşmışlardı. Canlı yayında vaat etmiş oldukları bağışı yine kamuoyuna kendi rızaları ile ilan etmiş olsalardı insanlık hali der ve isimlerinin negatif bir imaj eşliğinde kamuoyuna sunulmasını istemezdik. Ama sadece bağış yapmanın şanından şerefinden istifade etmek üzere, bir heyecan canlı yayına bağlanıp sonrasında vazgeçen insanları olabildiğince negatif imaj eşliğinde ele almamız gerekiyor.

Bağış meselesi sadece maddi yardım meselesi değildir. Veren, alan ve tekrar veren ilişkisini içeren son derece karmaşık bir süreçtir, bağış ve armağan meselesi.

Toplumsal bütünlüğün ve toplumsal duyarlılıkların merkezinde armağanlar, bağışlar, yardımlar önemli bir yer tutar. Bizim toplumumuz için de bağış, yardım ve armağanın ne kadar önemli olduğunu tespit etmek üzere dilimizdeki kelime zenginliğine dikkat kesilelim lütfen: Atiye, sadaka, zekat, armağan, hediye, bağış, lütuf, bahşiş, cemile, ödül.

Fakat bütün bu kelime zenginliğini bir tarafa bırakarak, mesela devletin halkına dağıttığı yardımı küçümsemek üzere, siyaset üzerinden vuruş yapmak isteyenler sadaka kavramını negatif imaj eşliğinde kullanıyor.

Seküler dünyanın "armağan sistemi" ile dini terminolojinin "armağan sistemi"ni iyi kavramak zorundayız. Bireyin başka bir bireye hiç kimsenin haberi olmamasına dikkat ederek karşılıksız verdiği, karşılığını sadece ahrette Allah'tan beklediği bir bağıştır sadaka. Zekât, fakirin zenginin malının içinde kayıtlı bulunan hakkıdır. Yani zekât veren kişi zekât verdiği için böbürlenmemeli, zekâtını verdiği kişi bu zekâtı kabul ettiği için şükran duymalıdır.

Cemile maddi hediye değildir. Bir güzelliği bir güzellik ile ödüllendirmektir cemile. Ödülü de tarif etmek isterdim ancak konudan uzaklaşmamak için toplumsal yardım/bağış meselesine geri dönmemiz gerekiyor.

Dinimiz bize sağ elin verdiğini sol elin görmemesi gerektiğini buyurur. Çünkü veren ile alanın hiyerarşik bir ilişki içine girmesini reddeder. Verenler Allah'ın kendilerine vermiş olduğu, yani kendilerinde emanet olarak bulunan mallardan vermektedirler.

Liberal lütuf/bağış ilişkisinde ise kurumlar yaptıkları bağışlar üzerinden imaj yönetimini gerçekleştiriyor genellikle. Bireyler ise, vaktini ya da parasını vererek kendisini daha iyi hissettiğini söylüyor. İnsanın kendisini daha iyi hissetmesi önemli bir meseledir.

"Liberal lütuf" kavramını hafife almayın lütfen. Çok özendiğimiz Batı demokrasilerinde bireylerin zamanını ya da parasını vererek dâhil olduğu "gönüllülük hizmeti" çok önemlidir. Gönüllülük sisteminin yara almaması için devlete karşı, bürokratik hantallığa karşı çok ciddi bir savaş verilir.

Gündemin yoğunluğundan dolayı pek dikkat çekmedi. "Liberal lütuf" anlayışının yerleşmesi için devletin sopasına ihtiyaç duyduğumuzu fark etmiyor olmamız, yaşadığımız toplumsal travmanın boyutlarının yeterince gösteriyor sanırım. Yapılan bağışların toplanması için devletin "baskı" uygulaması gerekiyor.

Ekran karşısında bağış yapanların davranışı ne "liberal lütuf" anlayışına uygun ne de dini bütün bireyin ahiret anlayışına.
Fatma K. Barbarosoğlu
timetürk
Yorumlar (0)
-3
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Oturduğunuz binanın 6.5 ve üstü büyüklüğünde bir depreme dayanacağını düşünüyor musunuz?
Namaz Vakti 26 Ocak 2022
İmsak 06:45
Güneş 08:13
Öğle 13:22
İkindi 15:56
Akşam 18:20
Yatsı 19:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11

Gelişmelerden Haberdar Olun

@