Ocak 2015 İtibariyle Doğuma Bağlı Yeni Haklar

Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından Ocak ayı içinde açıkladığı reform paketindeki düzenlemeleri hayata geçirecek olan yasal düzenleme taslağı, 26 Ocak 2015 tarihi itibariyle Meclise sunuldu.

Ocak 2015 İtibariyle Doğuma Bağlı Yeni Haklar
 Başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından Ocak ayı içinde açıkladığı reform paketindeki düzenlemeleri hayata geçirecek olan yasal düzenleme taslağı, 26 Ocak 2015 tarihi itibariyle Meclise sunuldu.

Memurlar.net olarak tasarının memurlara yönelik kısımlarını 9 başlıkta inceleyeceğiz.

DOĞUM İZİNLERİ, ÜCRETSİZ OLARAK KAZANILMIŞ HAK AYLIĞI DERECE VE KADEMESİNDE DEĞERLENDİRİLECEK

Bayan memurlara verilen aylıksız izinlerin, kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi için 36/C maddesine şu ekleme yapılmaktadır.

"8- 108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan aylıksız izin süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir."

Bu düzenleme sadece kazanılmış hak aylığı içindir.

ERKEN DOĞUMDA, ARADAKİ SÜRE, DOĞUM SONRASINA EKLENECEK

Hali hazırdaki düzenlemeye göre, erken doğumlarda, sadece kullanılamayan analık izin sürelerinin doğum sonrası izinlere eklenmesine dair bir düzenleme bulunmaktadır. Getirilen yeni düzenlemeyle, 8 haftalık analık izin süresinden önce gerçekleşen erken doğumlar için da düzenleme yapılmıştır. Konuya dair düzenleme şu şekildedir:

657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (A) fıkrasına beşinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle eklenmiştir.

"Doğum öncesi analık izninin başlaması gereken tarihten önce gerçekleşen doğumlarda ise, doğumdan analık izninin başladığı tarihe kadarki süre doğum sonrası analık iznine ilave edilir."

EVLAT EDİNİLEN ÇOCUK İÇİN ANALIK İZİN HAKKI VERİLİYOR

657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (A) fıkrasının sonuna aşağıdaki cümle eklenmiştir.

"Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferit olarak evlat edinen memurlar ile memur olmayan eşin münferit olarak evlat edinmesi halinde memur olan eşlerine, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren sekiz hafta süre ile izin verilir. Bu izin evlatlık karan verilmeden önce çocuğun fiilen teslim edildiği durumlarda da uygulanır."

DOĞUM YAPAN ANNEYE YARIM GÜN MESAİ

Yeni bir düzenleme olarak doğum yapan anneye yarım gün mesai hakkı getirilmektedir. Buna göre, ilk doğumda 2 ay, 2. doğumda 4 ay ve sonraki doğumlarda ise 6 ay boyunca yarım mesai yapma hakkı verilmektedir. Memurun günlük çalışma süresi 8 saattir. Bu düzenlemeye göre 4 saat mesai yapmak hakkı verilmektedir. Ancak bu hak hemen analık izni sonrasında kullanılmalıdır.
657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesine (E) fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fikra eklenmiş, mevcut (F) fıkrası (G) fıkrası şeklinde teselsül ettirilmiştir

"F) Doğum sonrası analık izni süresi sonunda kadın memur, isteği halinde süt izni verilmeksizin ve çocuğun hayatta olması kaydıyla birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki doğumlarda ise altı ay süreyle günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışabilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilir, çocuğun engelli doğması halinde her durumda bu süre oniki ay olarak uygulanır. Üç yaşım doldurmamış bir çocuğu evlat edinen memur da isteği üzerine çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan aynı esaslar çerçevesinde yararlanır. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenir."

DOĞUMA BAĞLI ÜCRETSİZ İZİN HAKKI, YARIM GÜN MESAİ HAKLARINDAN SONRA BAŞLAYACAK

Konuya dair düzenleme şu şekildedir:

MADDE 4- 657 sayılı Kanunun 108 inci maddesinin (B) fıkrasına "analık izni süresinin bitiminden" ibaresinden sonra "veya aynı maddenin (F) fıkrası uyarınca verilen izin süresinin bitiminden" ibaresi eklenmiştir.

ÇOCUK 6 YAŞINA GELEN DEĞİN YARIM MESAİ TALEP ETME HAKKI

657'de yapılan bir değişiklik de, anne ve babalara yarım mesai talep etme hakkı verilmesidir. Yukarıda yer verilen düzenleme; 8 haftalık analık izni sonrasında 2, 4 ve 6 ay olarak kullanılan yarım mesai iznidir. Bu izinde ücretler tam olarak ödenir, kesinti yapılmaz.

Buradaki yeni düzenleme ise çocuk 72 aylık oluncaya kadar kullanılabilecek bir izindir. (Okula zorunlu başlama yaşı için tıklayınız.) 6 yaşına kadar verilebilecek olan izinde, ücretler yarım olacaktır. Ayrıca Bakanlar Kurulu Kararıyla hizmet sınıfı ve kadro bazında bir sınırlama yapılacaktır.

Doğum sonrası yarım mesainin nasıl olacağı konusunda detaylar, 657'e eklenecek bir maddeyle düzenlenmektedir. Bu ek madde şu şekildedir:

MADDE 5- 657 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"Doğum sonrası yarım zamanlı çalışma
EK MADDE 43- Doğum yapan memurlar doğum sonrası analık izninin veya 104 üncü maddenin (F) fıkrası uyarınca kullanılan iznin bitiminden, eşi doğum yapan memurlar ise babalık izninin bitiminden, ilgili mevzuatı uyarınca çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar olan dönemde, çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla haftalık çalışma saatlerinin normal çalışma süresinin yarısı olarak düzenlenmesini talep edebilirler. Bu kapsamda yarım zamanlı çalışmaya başlayan memur, aynı çocuk için bir daha bu haktan yararlanmamak kaydıyla izleyen aybaşından geçerli olmak üzere normal zamanlı çalışmaya dönebilir. Bu fıkra hükmünden yararlanan memura, fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere mali haklar ile sosyal yardımlarına ilişkin her bir ödeme unsurunun yarısı esas alınarak ödeme yapılır. Derece yükselmesi ile kademe ilerlemesi, belli görevlere atanma veya terfi süreleri ve 68 inci maddenin (B) bendi uyannca aranan süreler açısından bu şekilde çalışılan dönemdeki hizmet süreleri yarım olarak dikkate alınır. Bunların fiili çalışmaya bağlı ödemeleri hakkında ilgili mevzuat hükümleri uygulanmaya devam olunur. Bu kapsamdaki memurun çalışma saatleri ilgili kurum tarafından belirlenir. Bu fıkra hükmünden, çocuğun ana ve babasının nzasının kesinleştiği tarihten veya vesayet dairelerinin izin verme tarihinden daha önceki bir tarih olmamak kaydıyla, aynı tarihler esas alınarak belirlenecek dönem itibanyla evlat edinenler de talepleri halinde yararlanır. Bu hakkın amacı dışında kullanıldığının tespit edilmesi halinde yanm zamanlı çalışma sona erdirilir. Yarım zamanlı çalışma hakkından yararlanamayacak memurlar; hizmet sınıfı, kadro unvam, kurum veya teşkilat bazında birlikte veya ayn ayn belirlemeye Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir."

KANUN ÇIKTIĞI SIRADA DOĞUMA BAĞLI ÜCRETSİZ İZİN KULLANANLAR DA, DERECE VE KADEMEDEN YARARLANACAK

Düzenlemeyle, doğuma bağlı olarak aylıksız izin kullananların bu sürelerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi hakkı verilmişti. Bu haktan, şuan ücretsiz izin kullanmakta olanlar da yararlanacak.
MADDE 6- 657 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 42- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte 108 inci maddenin (B) fıkrası kapsamında aylıksız izin kullananlar da, kalan izin süreleri bakımından 36 ncı maddenin "Ortak Hükümler" bölümünün (C) fıkrasının (8) numaralı bendi hükmünden yararlandırılır."

YARIM MESAİ ESKİ DOĞUMLARA UYGULANMAYACAK

Gerek analık izni sonrasında tam maaş verilen 2, 4 ve 6 aylık sürelerdeki yarım mesai, gerekse de çocuk 6 yaşına gelene değin hem anne hem de baba tarafından talep edilebilecek yarım mesai hakkı, kanun yürürlüğe girdikten sonraki doğumlar için geçerli olacaktır.

MADDE 6- 657 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 42-...
104 üncü maddede yapılan değişiklikler ile ek 43 üncü madde hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra gerçekleşen doğum, evlat edinme ve erken doğumlar hakkında uygulanır."

DOĞUM YARDIM ÖDENEĞİ KALDIRILIP YENİ DÜZENLEME GETİRİLİYOR

Tasarının 7. maddesiyle, doğum yardım ödeneğini düzenleyen 207. madde kaldırılmaktadır. Bunun yerine tüm vatandaşlara getirilen hak verilmektedir. O hak şu şekildedir:

"Doğum yardımı
EK MADDE 2- (1) Türk vatandaşlarına, doğan birinci çocuğu için 300 TL, ikinci çocuğu için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocukları için 600 TL doğum yardımı yapılır. Bu yardım Türk vatandaşı olan anne veya babaya, her ikisi de Türk vatandaşı ise anneye yapılır. Doğum yardımı, Bakanlıkça belirlenen zorunlu hallerde babaya ödenebilir. Doğum yardımı ödenmesinde Kimlik Paylaşımı Sisteminde yer alan nüfus kayıtlan esas alınır. Bu kapsamda yapılan ödemeler, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu fıkrada belirtilen tutarları artırmaya Bakanlık ile Maliye Bakanlığı müştereken yetkilidir.



Çocuğu dünyaya gelen memurlara verilen doğum yardımı ödeneği, doğum yardımı şeklinde yeniden düzenlenirken, yapılacak yardımın da çocuk sayısına göre değişen miktarlarda artırılıyor.

2015 yılı ilk 6 ayı için geçerli olan belirlemelere göre 198,27 TL olarak ödenen ve çocuk sayısına göre değişmeyen doğum yardımı ödeneği, yapılan değişiklikle; birinci çocuk için 300, ikinci çocuk için 400, üçüncü ve daha sonraki çocuklar için ise 600 TL’ye yükseltiliyor.

TBMM’ye dün Hükümet tarafından sunulan “Ailenin ve Dinamik Nüfus Yapısının Korunması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda yer alan doğum yardımı ödeneğine ilişkin düzenlemeyi kaldırırken, dünyaya gelen her çocuk için ailelerine doğum yardımı yapılmasını öngören yeni düzenleme getiriyor.

Kanun Tasarısının ilgili maddeleri:

MADDE 7- 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 207 nci maddesi ile 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 176 ncı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 26- 3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

“Doğum yardımı

EK MADDE 2- (1) Türk vatandaşlarına, doğan birinci çocuğu için 300 TL, ikinci çocuğu için 400 TL, üçüncü ve sonraki çocukları için 600 TL doğum yardımı yapılır. Bu yardım Türk vatandaşı olan anne veya babaya, her ikisi de Türk vatandaşı ise anneye yapılır. Doğum yardımı, Bakanlıkça belirlenen zorunlu hallerde babaya ödenebilir. Doğum yardımı ödenmesinde Kimlik Paylaşımı Sisteminde yer alan nüfus kayıtlan esas alınır. Bu kapsamda yapılan ödemeler, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Bu fıkrada belirtilen tutarları artırmaya Bakanlık ile Maliye Bakanlığı müştereken yetkilidir.

(2) Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen işçilerden, kapsamında bulundukları bireysel iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre işçinin kendisi veya eşinin doğum yapması nedeniyle işçiye bir ödeme yapılması kararlaştırılmış olanlara, kararlaştırılan tutarın bu madde uyarınca yapılacak ödeme tutarından daha az olması halinde sadece aradaki fark ödenir. Kararlaştırılan tutarın bu maddeye göre yapılacak ödeme tutarından daha fazla olması halinde ise bu maddeye göre ödeme yapılmaz.

(3)Kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilen personele, doğum yardımı ödeneği veya başka bir ad altında aynı amaçla ilgili mevzuatta öngörülen ödemeler yapılmaz.

(4)29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 28 inci maddesi kapsamına girenler bu madde hükümlerinden aynen yararlandırılır.

(5) Doğum yardımı, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve haczedilemez. Doğum yardımından yararlananların gerçek dışı beyanda bulunmaları nedeniyle yersiz ödemeye sebebiyet verilmesi halinde, bu ödemelerin, bir ay içinde ödemenin yapıldığı tarihten tahsil edildiği tarihe kadar geçen süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen gecikme zammı oranında hesaplanacak faiz ile birlikte iade edilmesi, haksız yararlanana ödeme yapan kurum tarafından bir yazı ile bildirilir. Bu süre içerisinde ödeme yapılmaması halinde bu alacakların ilgili vergi dairesine bildirilmesi üzerine anılan Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir.

(6)Doğum yardımının ödenme esasları ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının görüşleri alınarak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca belirlenir.”

Kaldırılan düzenlemeler

**657 sayılı Kanun

Doğum yardımı ödeneği:

"Madde 207 –Devlet memurlarından çocuğu dünyaya gelenlere 2500 gösterge rakamının aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktarda doğum yardımı ödeneği verilir. Ana ve babanın her ikisi de Devlet memuru iseler ödenek yalnız babaya verilir. Eşlerden birine iş akdi veya toplu sözleşme gereği yapılan doğum yardımı ödeneği daha yüksek ise, memur olan eşe ayrıca doğum yardımı ödeneği ödenmez, daha düşük ise yalnız aradaki fark ödenir.

Mahkemelerce verilen ayrılık süresi içinde doğan çocuklar için bu yardım anaya verilir.

Doğum yardımı Ödeneği hiç bir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme emri aranmaksızın saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım borç için haczedilemez."

**926 saylı Kanun

Doğum yardım ödeneği:

"Madde 176- Subay ve astsubaylardan çocuğu dünyaya gelenlere, Devlet memurlarına ödenen miktarda doğum yardımı ödeneği verilir.

Ana ve babanın ikisinin de subay veya birisinin subay diğerinin Devlet memuru veyahut da babasının astsubay ananın Devlet memuru olması halinde, doğum yardım ödeneği babaya verilir.

Mahkemelerce verilen ayrılık süresi içinde doğan çocuklar için bu yardım, anaya verilir.

Doğum yardım ödeneği hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ve ödeme emri aranmaksızın, saymanlarca derhal ödenir. Bu yardım borç için haczedilmez."


Memurlar.net
Güncelleme Tarihi: 28 Ocak 2015, 01:50
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER