Kaynaklar Şehir Hastaneleri’nin işletmecilerine akıyor: Sağlık Bakanlığı alacaklılarla pazarlık yapıyor

İki yıl önce Sağlık Bakanlığı’nın her 100 liralık harcamasının 4,4 TL’si Şehir Hastaneleri’ne gidiyordu. Bu yıl bu tutar 13,2 TL’ye yükseldi. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca “Sağlık için ayırabildiğimiz kaynaklar sınırlı” derken, bakanlık borçlu olduğu tıbbi cihaz tedarikçilerinden, alacaklarından feragat etmelerini istiyor. Tedarikçilere verilen süre bugün doluyor.

Gündem 20.11.2020, 14:49 20.11.2020, 14:51
107
Kaynaklar Şehir Hastaneleri’nin işletmecilerine akıyor: Sağlık Bakanlığı alacaklılarla pazarlık yapıyor

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı açıklamada "Birçok ülkeyle kıyasladığımızda sağlık için ayırabildiğimiz kaynakların oldukça sınırlı olduğunu biliyoruz" dedi ve Türkiye'nin OECD ülkeleri içinde kişi başı sağlık harcamaları içinde çok iyi bir noktada olmadığını söyledi. “Kişi başına düşen kamu sağlık harcamamızda da görüleceği gibi daha iyi bir sağlık hizmeti için sağlığa ayrılan kaynakları önceliklendirmemiz gerektiğini de söylemeden geçemeyeceğim” diyen Koca, sağlık hizmetleri konusunda seçici davranılmak zorunda olunduğunu da itiraf etmiş oldu.

Koca’nın “Kaynaklarımız sınırlı” çıkışı, beraberinde Sağlık Bakanlığı’nın bütçesindeki kara delik olan Şehir Hastaneleri’ni getirdi. Bakanlığın Strateji Geliştirme Başkanlığı aylık gerçekleşen giderlerini çeşitli biçimlerde sınıflandırarak sitesinde yayımlıyor. En son eylül ayı verileri Bakanlık tarafından yayımlanmış durumda. Buna göre 2020 yılının Ocak-Eylül arası döneminde Şehir Hastaneleri’nin işletmecilerine 3 milyar 503 milyon TL kira ödemesi, 2 milyar 354 milyon lira hizmet bedeli ödemesi yapıldı. Böylece 22 adet Şehir Hastanesi için bu yılın ilk 9 ayında yapılan toplam ödeme 5 milyar 857 milyon TL oldu.

Sadece bu tutar dahi çarpıcı olmakla beraber Şehir Hastaneleri adlı kara deliği görmek için yeterli değil. Geçmiş yılların aynı dönemlerinde Şehir Hastaneleri’nin kira ve hizmet bedeli için ne kadar para harcandığına mercek tuttuk. Tablo şöyle;

♦ 2018/ Ocak-Eylül: 1 milyar 194 milyon TL

♦ 2019/ Ocak-Eylül: 3 milyar 523 milyon TL

♦ 2020/ Ocak-Eylül: 5 milyar 857 milyon TL

Bakanlığın verilerine göre bu yıl Şehir Hastaneleri için yapılan harcama iki yıl öncesine göre yüzde 390 oranında artmış durumda. Peki, bu artış Sağlık Bakanlığı’nın başkaca hizmetleri için bir kaynak sorunu yaşamasına neden oluyor mu? Bunun için Şehir Hastanelerinin Bakanlık giderleri içindeki payını hesapladık. Buna göre Sağlık Bakanlığı bu yılın ilk 9 ayında toplam 44 milyar 228 milyon TL harcama yaptı. Bunun 5 milyar 857 milyon TL’sinin Şehir Hastaneleri’nin işletmecilerine ödenen kira ve hizmet bedeli olduğu düşünülürse, Bakanlık bu yıl harcadığı her 100 liranın 13,2 TL’sini Şehir Hastaneleri’ne ödemiş olduğu anlaşılıyor. Aynı hesabı 2018 ve 2019 yılının aynı dönemleri için yaptığımızda Şehir Hastaneleri adlı kara delik daha net açığa çıkıyor. Buna göre 2018’in aynı döneminde Sağlık Bakanlığı 26 milyar 912 milyon TL para harcarken bunun 1 milyar 194 milyon TL’si Şehir Hastaneleri’ne gitti. Bu hesapla Bakanlığın giderlerinin yüzde 4,4’ünü Şehir Hastaneleri yuttu. 2019’da bu oran yüzde 10,1’e fırladı, zira Bakanlığın 34 milyar 757 milyon TL’lik giderinin 3 milyar 523 milyon TL’sini Şehir Hastaneleri oluşturdu. Bu yıl Şehir Hastanelerinin Bakanlık giderleri içindeki payı yüzde 13,2. Oran giderek yükseliyor. Konuya ilişkin raporlar ileriki yıllarda bu oranın yüzde 30 ile yüzde 50 arasına kadar yükseleceğini ortaya koyuyor.

Peki, Şehir Hastaneleri kara deliği sağlık harcamalarında kaynakların etkin kullanımına engel olmaya başladı mı? Sorunun cevabı evet! Zira gerek ilaç tedariğinde gerekse tıbbi malzeme tedariğinde aksamalar yaşanmaya başladı. Krizin, şimdilik su yüzüne çıktığı ilk kısmı tıbbi malzeme tedarikçilerine yapılan ödemelerde yaşandı. 9 Ekim’de Sağlık Bakanlığı tıbbi malzeme tedarikçilerine gönderdiği yazıda aynen şunları söyledi: “Bakanlığımıza bağlı döner sermayeli işletmelerde 31.08.2020 tarihi itibariyle muhasebeleştirilmiş alacağı bulunan tedarikçi firmalardan ilaçlar için yüzde 6, tıbbi malzemeler için ise yüzde 25 tutarında alacağından feragat ederek kalan tutarın yarısını müracaat tarihinden itibaren 30 gün içinde, kalanını ise Ocak 2021 tarihinde almak isteyenler olmuştur.” Gönderilen yazıya göre tedarikçiler 20 Kasım’a kadar feragat ettiklerini beyan eden cevabı Bakanlık’a göndermeli.

ALACAKLILARIN VADESİNİN ÜZERİNDEN 36 AY GEÇTİ

Özetle Sağlık Bakanlığı’ndan alacaklı firmalar, tahsilat sorunu yaşadıkları için alacaklarının bir kısmından feragat ettiklerini Bakanlığa iletmişler. Bu durumu Ortopedi ve Omurga Cerrahisi Tıbbi Malzeme İmalatçıları Derneği (ORDER) Başkanı Erkin Delikanlı’ya sorduk. Delikanlı, tahsilat sorununun olduğunu, hatta bazı tedarikçilerin alacaklarının vadesinin üzerinden 36 ay geçtiğini, ancak Bakanlık’tan ödeme alamadığını söyledi. Fakat Delikanlı, tedarikçilerin Bakanlık’tan bir feragat talebi olmadığının da altını çizdi. ORDER Başkanı’nın konuya ilişkin bize yaptığı açıklama şu şekilde; “Aylardır yapılan görüşmelere, sektörün feragatsiz belli eşit taksitte yapılandırma yapılması önerilerindeki ısrara rağmen yine sektörden sanki bir talep varmışçasına yaptırılmak istenen bu feragat neticesinde hükümetin sağlık bakanı ve maliye bakanlığı bürokratları sayesinde geri dönüşü olmayan ve sermayesi kuvvetli global oyuncuların kazanmasına yönelik tavırla ülke itibarımız zedelenmiştir. Kalkınma planında savunmadan sonra en önemli ikinci başlık bürokratların geçici kahraman olma çabasından kaynaklı olarak yok sayılmaktadır. İhracat rakamını son beş yılda 13 kat büyüterek 700 milyon dolarlara getiren sektör yine ithalata bağımlı bir sisteme itilmektedir. Devasa yatırımlar devam ederken bize para yok denmesi anlamlı değildir.”

Delikanlı önemli bir konunun altını çiziyor. Tıbbi cihaz tedarikçilerinin çoğu küçük ve orta büyüklükteki işletmelerden (KOBİ) oluşuyor. Ancak piyasadaki diğer aktörler küresel ölçekli büyük şirketler. Sağlık Bakanlığı’nın ödeme problemine küresel çaplı şirketler dayanabilir ancak KOBİ’lerin buna dayanması çok zor. Dolayısıyla ödeme problemi devam ederse sağlıkta dışa bağımlılık katlanacak. Nitekim Eylül ayında ABD’nin Ankara’daki büyükelçisi David Satterfield da ABD’li ilaç şirketlerinin Türkiye’den 2,3 milyar dolar alacağı olduğunu, bunun uzun süredir tahsil edilemediğini, eğer tahsilat yapılamazsa şirketlerin Türkiye’ye ilaç göndermeyi kesebileceğini duyurmuştu.

Bütçesinin yüzde 13’ünden fazlasını birkaç müteahhide ödeyen Sağlık Bakanlığı bu tablo karşısında sessizliğini koruyor.

Ozan GÜNDOĞDU/Birgün

Yorumlar (0)
açık
Günün Anketi Tümü
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Namaz Vakti 13 Nisan 2021
İmsak 04:50
Güneş 06:21
Öğle 13:10
İkindi 16:51
Akşam 19:48
Yatsı 21:13
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 32 70
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 32 62
4. Trabzonspor 33 58
5. Alanyaspor 33 52
6. Gaziantep FK 32 50
7. Hatayspor 32 49
8. Karagümrük 33 49
9. Sivasspor 32 47
10. Göztepe 33 46
11. Antalyaspor 33 42
12. Konyaspor 32 40
13. Ankaragücü 32 36
14. Rizespor 32 36
15. Kasımpaşa 33 36
16. Malatyaspor 32 34
17. Başakşehir 32 33
18. Kayserispor 32 33
19. Gençlerbirliği 32 31
20. Erzurumspor 33 28
21. Denizlispor 32 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 29 60
2. Samsunspor 29 57
3. Adana Demirspor 29 55
4. Altay 29 53
5. Altınordu 29 52
6. İstanbulspor 29 51
7. Ankara Keçiörengücü 29 49
8. Ümraniye 29 41
9. Tuzlaspor 29 41
10. Bursaspor 29 40
11. Bandırmaspor 29 39
12. Boluspor 29 35
13. Balıkesirspor 29 32
14. Adanaspor 29 31
15. Menemenspor 29 30
16. Akhisar Bld.Spor 29 25
17. Ankaraspor 29 22
18. Eskişehirspor 29 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 31 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 31 49
8. Everton 29 47
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 31 38
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Burnley 31 33
16. Brighton 30 32
17. Newcastle 31 32
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 31 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23