İşte Merkez Bankası’nın tartışma yaratan kripto para yasağının perde arkası...

Merkez Bankası'nın 16 Nisan gece yarısı duyurduğu kripto para düzenlemesi tartışılmaya devam ediyor. Gelen son kulis bilgileri oldukça çarpıcı detaylar içeriyor...

EKONOMİ 19.04.2021, 10:37 Alparslan Can
İşte Merkez Bankası’nın tartışma yaratan kripto para yasağının perde arkası...

16 Nisan Cuma günü gece yarısı Resmi Gazete’de yer alan Merkez Bankası’nın kripto para düzenlemesi kripto para ve fintek sektörüne bomba gibi düştü.

Türkiye’de sayısı 3 milyonu bulduğu tahmin edilen kripto para yatırımcılarının kafasında soru işaretleri yaratan düzenleme, kripto para odaklı ürün geliştiren birçok fintek şirketini de vurdu.

Hatta stratejisini tamamen kripto paraları ödeme aracı olarak kurgulayan bir fintek saatler içerisinde faaliyetini sonlandırma kararı aldığını açıkladı. Bu da gösterdi ki, sektör için bu düzenleme çok ani gelmişti. Peki aslında ne oldu da Merkez Bankası bir gece yarısı yönetmeliğiyle sektörde oyunu tamamen değiştirebilecek bir düzenlemeye gitti? Konunun diğer aktörleri ve kamunun diğer düzenleyici kuruluşları bu yönetmelikten haberdar mıydı?

Dünya'dan Barış Erkaya, konuyla ilgili kulis bilgileri çarpıcı kulis bilgilerini aktardı.

Borsalara varlık transferi yasağı son dakikada eklendi
Hiç kimsenin beklemediği bu düzenlemenin çıkış noktası olduğu iddia edilen olay Turkcell’in Paycell ile kripto varlıklarla ödeme ürünü çıkarması. Bu yılın şubat ayında Turkcell gibi dev bir kuruluşun Merkez Bankası’na danışmadan böyle bir ürün geliştirmesinin TCMB cephesinde bir rahatsızlık yarattığı öne sürülüyor. Hemen arkasından başka firmalar tarafından da benzer birçok ürün geliştirildiğine yönelik gelen haberler üzerine Merkez Bankası’nın kendi kontrolü dışında gelişen bu alana hem bir tepki hem de bir önlem olarak düzenlemeyi gündemine aldığı iddia ediliyor.

Öte yandan ilginçtir ki iddiaya göre aslında Merkez Bankası’nın gündemine aldığı düzenleme taslağında, son dakikaya kadar bu düzenlemenin sadece kripto paralarla ödeme yasağı bölümü yer alıyordu. Fakat Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Emrah Şener’in hazırladığı yönetmeliğe kripto borsalarına transfer yasağının son anda eklendiği öne sürülüyor. Hatta öyle ki, bu yönetmeliğin son halinden Merkez Bankası’nın diğer üst düzey yöneticilerinin bile haberdar olmadığı iddiaları var.

“Bakanlık’taki koordinasyon biriminin haberi olmadı”
Yönetmeliği kendileri için sürpriz sayanlar sadece yatırımcılar, fintek şirketleri, kripto para borsaları ve bazı Merkez Bankası yöneticileri de değil. Bilgi verilmeyen ve onayı alınmayan kurumlar arasında öyle kurumların ismi sayılıyor ki…

Bilindiği gibi Hazine ve Maliye Bakanlığı, bir süredir kripto varlıklara ilişkin düzenleme hazırlığında. Bunun için de Bakanlık bünyesinde Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Şakir Ercan Gül başkanlığında bir koordinasyon birimi çalışmalar yapıyor. Biz bu birimin çalışmasını en son, geçtiğimiz günlerde kripto para borsalarından MASAK tarafından bilgi istenmesiyle duymuştuk. Birkaç gün önce de Cumhurbaşkanı Ekonomi Başdanışmanı Cemil Ertem, kripto paralara yönelik yeni düzenlemelerin yolda olduğunu açıklayarak bu koordinasyon biriminin hazırlıklarını tam gaz yürüttüğünü ima etmişti.

Bu birim, TCMB, SPK, BDDK, Merkez Bankası gibi aslında bir çok düzenleyici kurumun ve hükümetin kripto paralarla politikalarını ve çalışmalarını koordine ediyor. Fakat bize gelen kulis bilgisine göre Merkez Bankası’nın son yayınladığı kripto para yönetmeliğinden bu birimin de haberi yoktu.

BDDK’nın gündeminde yasak yok
Yapılan düzenleme her ne kadar sadece Merkez Bankası’nın düzenleme, denetim yetki alanında olan ödeme ve elektronik para kuruluşlarını ilgilendiriyor gibi görünse de aslında bu kuruluşların bu işlemleri gerçekleştirebilmesi için işlemlerin bir tarafında bankaların olması gerekiyor. Sonuçta bahsi geçen aktarım mekanizmasında bir banka hesabından ödeme kuruluşuna, ödeme kuruluşundan ise bir banka hesabına aktarılan para söz konusu olduğu için aslında düzenlemeden etkilenen kurumlar arasında doğrudan bankalar da yer alıyor. İddiaya göre Merkez Bankası’nın yasak kararı bankalarla ilgili tasarruf yetkisine ve görevine sahip BDDK gibi düzenleyici kurumların da bilgisi ve onayı olmadan alındı.

“Benzer bir yasak bankalar açısından da gelir mi” sorusu bu piyasaların tüm aktörlerinin en çok merak ettiği soru. Çünkü böyle bir yasak aslında fiilen Türkiye’de kripto para yatırımlarının yasaklanması anlamına geliyor. Fakat kulislerden bize gelen bilgi BDDK’nın gündeminde böyle bir düzenleme olmadığı yönünde.

Tabii konunun bir diğer tarafı da yasağın doğrudan etkilediği ödeme kuruluşlarını bir araya getiren Türkiye Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları, kripto para borsaları, yasak kapsamına alınan fintek girişimleri. Bu şirketlerin ilk açıklamaları da gösteriyor ki yönetmelik onlar için de büyük sürpriz.

Getirilen yasak rekabet bozucu mu?
Merkez Bankası’nın düzenlemesinin yaratabileceği sorunlar arasında ise en başta bankalar ve ödeme sistemleri üzerine çalışan fintekler arasında bankalar lehine bir eşitsizlik yaratma olasılığı sayılıyor. Aslında doğrudan Merkez Bankası denetimine tabi olan ödeme kuruluşları gibi fintek şirketlerinin düzenlemeyle önünün kesildiği de eleştiri noktalarından biri. Ki fintek yatırımları aslında ekonomi yönetiminin Türkiye’nin geleceği ve global rekabet gücü açısından en güvendiği alanlardan biri.

Yine yönetmelikle bir haksız rekabet alanı oluşabileceği eleştirisi kripto para borsaları açısından dillendiriliyor. Bilindiği gibi yerli-yabancı her kripto para borsası para transferi açısından farklı yöntemlerle entegre oluyor. Bunlardan bazıları sadece bankalarla çalışırken bazıları yıllardır ödeme kuruluşları ile ciddi para transferi hacmine sahip. Bazıları ise hibrit modellerle hem banka hem de ödeme kuruluşu ile para transferine izin veriyor. Yönetmeliğin özellikle ödeme kuruluşu ile çalışan kripto para borsaları açısından rekabet bozucu bir etki yaratabileceğinin altı çiziliyor.

“Ekonomi yönetimi rahatsız” iddiası
Bu ani yönetmeliğin ekonomi yönetimi tarafında rahatsızlığa neden olduğu da gelen bilgiler arasında. Sebep ise mevcut durumun aksine yönetmeliğin ekonomi yönetiminde dağınıklık ve düzenlenen piyasanın aktörleri arasında “Dünya ekonomisindeki yeni trendlerin anlaşılmadığı” algısı yaratması.

Rahatsızlığın temel sebebi ise henüz global standartları oluşmamış bir piyasaya yönelik kısıtlama kararı almanın sakıncalı sonuçları olabileceği yönünde.

YASAK KARARI ALAN ÜÇ ÜLKEDE DURUM
Bu durumda soru şu: Dünyada durum nedir ve benzer yasak getiren ülkeler nasıl sonuçlarla karşılaştı?

Avrupa Birliği’nde ve G20’de kripto varlıklarla alakalı regülatif bir çerçeve henüz oluşmadı ve global bir mutabakat da kurulamadı.

G20 ve dünyadaki önde gelen ekonomiler içinde kripto varlıkla ilgili yasak getiren üç ülke bulunuyor:

• Çin’de kripto varlık kullanımı yasak fakat bu yasağın pratikteki durumla hiç uyuşmadığını artık herkes kabul ediyor: Dünyada bitcoin madenciliğinin çok büyük bir bölümü halen Çin’de yapılıyor.

• Hindistan Merkez Bankası 2018’de bir yönetmelikle kripto varlık kullanımını yasakladı. Kararı yüksek mahkeme iptal etti. Şimdi ülkede kripto varlıkları yasaklayan yasa hazırlıkları yapılıyor.

• İki ay önce Nijerya Bitcoin borsalarının faaliyetini durdurdu. Sonuç: Kripto para yatırımcıları sınır ötesi borsalara kaçtı.

banner257
Yorumlar (0)
17
açık
Günün Anketi Tümü
Oturduğunuz binanın 6.5 ve üstü büyüklüğünde bir depreme dayanacağını düşünüyor musunuz?
Namaz Vakti 12 Mayıs 2021
İmsak 03:58
Güneş 05:42
Öğle 13:05
İkindi 17:00
Akşam 20:19
Yatsı 21:56
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 39 81
2. Galatasaray 39 81
3. Fenerbahçe 39 79
4. Trabzonspor 39 68
5. Sivasspor 39 62
6. Hatayspor 39 61
7. Alanyaspor 39 57
8. Karagümrük 39 57
9. Gaziantep FK 39 55
10. Göztepe 39 51
11. Konyaspor 39 49
12. Rizespor 39 48
13. Kasımpaşa 39 46
14. Malatyaspor 39 45
15. Başakşehir 39 45
16. Antalyaspor 39 43
17. Kayserispor 39 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 39 38
20. Gençlerbirliği 39 38
21. Denizlispor 39 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 35 80
2. M. United 35 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 35 64
5. West Ham 35 58
6. Liverpool 34 57
7. Tottenham 35 56
8. Everton 34 55
9. Arsenal 35 52
10. Leeds United 35 50
11. Aston Villa 34 48
12. Wolverhampton 35 45
13. Crystal Palace 35 41
14. Southampton 35 40
15. Burnley 35 39
16. Newcastle 35 39
17. Brighton 35 37
18. Fulham 35 27
19. West Bromwich 35 26
20. Sheffield United 35 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 35 77
2. Barcelona 36 76
3. Real Madrid 35 75
4. Sevilla 35 71
5. Real Sociedad 35 56
6. Real Betis 35 54
7. Villarreal 35 52
8. Celta de Vigo 35 47
9. Athletic Bilbao 35 46
10. Granada 35 45
11. Osasuna 36 44
12. Cádiz 36 43
13. Levante 36 40
14. Valencia 35 39
15. Deportivo Alaves 36 35
16. Getafe 35 34
17. Real Valladolid 35 31
18. Huesca 35 30
19. Elche 36 30
20. Eibar 35 29

Gelişmelerden Haberdar Olun

@