FORTUNE 500 TÜRKİYE ARAŞTIRMASI: “SATIŞLAR HIZ KESTİ, KÂRLAR DÜŞTÜ, İSTİHDAM DARALDI”

Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin sıralandığı Fortune 500 Türkiye Araştırması’na göre, şirketlerin 2020 yılı net satışları bir önceki yıla göre yüzde 6,3 artarak 1.9 trilyon TL’ye yükseldi. Bu durum, araştırmada son 10 yılda görülen en düşük büyüme oranı olurken, son yıllarla kıyaslandığında da büyümenin önemli oranda hız kestiğini ortaya koydu. Şirketlerin toplam net karı, geçen yıla göre yüzde 15 oranında düştü, istihdam da geriledi.

EKONOMİ 02.07.2021, 13:22
FORTUNE 500 TÜRKİYE ARAŞTIRMASI: “SATIŞLAR HIZ KESTİ, KÂRLAR DÜŞTÜ, İSTİHDAM DARALDI”

Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin sıralandığı Fortune 500 Türkiye Araştırması’na göre, şirketlerin 2020 yılı net satışları bir önceki yıla göre yüzde 6,3 artarak 1.9 trilyon TL’ye yükseldi. Bu durum, araştırmada son 10 yılda görülen en düşük büyüme oranı olurken, son yıllarla kıyaslandığında da büyümenin önemli oranda hız kestiğini ortaya koydu. Şirketlerin toplam net karı, geçen yıla göre yüzde 15 oranında düştü, istihdam da geriledi.

Fortune Türkiye ve CRIF Türkiye’nin 2008 yılından bu yana birlikte gerçekleştirdiği ve Türkiye’nin en büyük 500 şirketinin listelendiği “Fortune 500 Türkiye-2020 Araştırması’nın” sonuçları açıklandı.

Fortune Dergisi Yayın Yönetmeni Şule Laleli, Fortune 500 Türkiye Editörü Ersan Taylan ve CRIF Analitik Birim Müdürü Yavuz Arsoy’un katılımıyla düzenlenen basın toplantısında sonuçlar kamuoyu ile paylaşıldı.

Fortune 500 Türkiye-2020 listesinde yer alan şirketlerin net satışları bir önceki yıla göre yüzde 6,3 oranında artarak 1 trilyon 939 milyar TL’ye yükseldi. 2018 yılında yüzde 31,8, 2019 yılında yüzde 14,9 artış göz önünde bulundurulduğunda 2020 yılında şirketlerin net satış gelirlerindeki artışın önemli oranda hız kestiği görülüyor. Ayrıca 2020, Fortune 500 Türkiye şirketlerinin son 10 yılda büyüme anlamında en düşük performansı gösterdikleri yıl oldu. ÜFE'den arındırıldığında ise net satışların reel olarak yüzde 15,1 oranında düştüğü görülüyor. 

Fortune 500 Türkiye-2020 Araştırması, bu anlamda küresel salgın nedeniyle tarihte benzeri görülmeyen belirsizlik ve arz-talepte yaşanan şokların, şirketler ekosisteminde yarattığı olumsuzluğu net olarak ortaya koyuyor. 

EPİAŞ, TÜPRAŞ’I GEÇTİ

Bu yıl 14’üncüsü açıklanan, finansal kurumlar ve holding dışındaki tüm sektörleri kapsayan Fortune 500 Türkiye-2020 listesinde en önemli değişim zirvede yaşandı. Enerji Piyasaları İşletmesi A.Ş. (EPİAŞ), uzun yıllardır Fortune 500 Türkiye’nin bir numarası olan TÜPRAŞ’ı geçerek, zirvenin yeni sahibi oldu. 2020 yılında net satış gelirlerini bir önceki yıla göre yüzde 20,3 artırarak 105.8 milyar liraya çıkaran EPİAŞ, açık ara Fortune Türkiye 500 sıralamasının birincisi oldu. EPİAŞ’ın Fortune 500’de yer alan şirketlerin toplam net satış gelirlerinden aldığı pay ise yüzde 5,5 oldu. Net satış gelirleri itibariyle zirveye çıkan EPİAŞ, 78.5 milyon TL Faiz ve Vergi Öncesi Kar (FVÖK) ile kar sıralamasında listede ancak 316’ıncı sırada yer alabildi.

Petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün ve talepte meydana gelen azalışın sonucu üretimdeki daralmanın etkisiyle 2020 yılında bir önceki yıla göre net satış gelirleri yüzde 29,4 oranında düşerek 63.2 milyar lira olan TÜPRAŞ, Fortune 500 Türkiye-2020 listesinde ikinciliğe geriledi. 2020 yılında net satış gelirini bir önceki yıla göre yüzde 38 artırarak 55.5 milyar liraya çıkaran BİM, uzun yıllardır sürdürdüğü istikrarlı büyümeyle Türkiye’nin en büyük 3’üncü şirketi olmayı başardı. 2020 yılında bir önceki yıla göre yüksek oranlı büyümenin yaşandığı otomotiv sektörünün önde gelen şirketlerinden Ford Otomotiv, bir önceki yıla göre net satış gelirlerini yüzde 26,1 oranında artışla 49.5 milyar TL’ye çıkararak Fortune 500 Türkiye listesinde 4’üncülüğe yükseldi.

THY'NİN NET SATIŞ GELİRİ YÜZDE 38.2 ORANINDA GERİLEDİ

Pandemi nedeniyle küresel anlamda yaşanan seyahat kısıtlamalarından olumsuz etkilenen Türk Hava Yolları’nın, 2020 yılında net satış gelirleri, bir önceki yıla göre yüzde 38,2 oranında düştü. 46.5 milyar net satış geliri ile Türk Hava Yolları, Fortune 500 Türkiye-2020 sıralamasında, bir önceki yıla göre iki basamak düşerek 5’inciliğe geriledi. Net satış gelirleri bir önceki yıla göre yüzde 18,6 düşüşle 43.7 milyar TL’ye gerileyen Petrol Ofisi de iki basamak düşerek Fortune 500 Türkiye-2020 listesine 6’ıncı sıradan girdi. Ahlatçı Kuyumculuk, listeye 41.5 milyar TL net satış geliriyle 7’inci sırada, Arçelik, 40.9 milyar TL ile 8’inci sırada girerken, bir önceki yıl 5’inci sırada olan Opet ise 38.6 milyar TL net satış geliriyle listeye 9’uncu sırada girdi. Net satış gelirlerini bir önceki yıla göre yüzde 16,7 artırarak 32 milyar liraya çıkaran Erdemir ise Fortune 500 Türkiye-2020 listesine, 10’uncu sırada girmeyi başardı. Fortune 500 Türkiye sıralamasında yer alan ilk 10 şirket, 517.2 milyar TL net satış geliri ile toplam satışların yüzde 26,7’sini gerçekleştirdi. 

FORTUNE 500 TÜRKİYE’NİN TAMAMI WALMART’IN YARISI BİLE YAPMIYOR

Fortune 500 Türkiye şirketlerini küresel rakipleri ile kıyasladığımızda çok küçük kaldıklarını görüyoruz. Türkiye’de 10 milyar liranın üzerinde net satış gelirine sahip şirket sayısı artsa da Fortune 500 Türkiye-2020 sıralamasında yer alan şirketlerin, toplam net satış gelirleri dolar bazında yüzde 14 oranında düşerek 276.6 milyar dolara geriledi. Fortune 500 ABD listesinin ilk sırasında bulunan Walmart’ın net satışları ise bu yıl açıklanan verilere göre, 559.2 milyar dolara ulaştı. Bu anlamda Fortune 500 Türkiye şirketlerinin net satışlarının toplamı Walmart’ın yarısı bile (yüzde 49.5) yapmıyor. Fortune 500 Türkiye şirketlerinin tamamı, Fortune 500 ABD listesine ancak üçüncü sıradan girebiliyor. Fortune 500 ABD listesinde 2’inci sırada yer alan Amazon.com’un ne satışları 386.1 milyar dolar, 3’üncü sırada yer alan Apple’ın net satış geliri ise 274.5 milyar dolara ulaştı. 

1 MİLYAR TL’NİN ÜZERİNDE NET SATIŞ GELİRİ OLAN ŞİRKET SAYISI 353’E ÇIKTI

Fortune 500 Türkiye-2019 listesinde 323 olan 1 milyar TL’nin üzerinde net satış gelirine sahip şirket sayısı, Fortune 500 Türkiye-2020 listesinde, 353’e çıktı. Net satış gelirleri 10 milyar TL’nin üzerinde olan şirket sayısı ise 33’ten, 37’ye çıktı.   Fortune 500 Türkiye 2020 listesinde, 500’üncü, yani en son sırada yer alan şirketin net satışları 629.3 milyon olarak gerçekleşti. Fortune 500 Türkiye Araştırması’nın açıklandığı 2008 yılından itibaren bakıldığında listeye giriş çıtasının her yıl yükseldiği görülüyor. Diğer yandan Fortune 500 Türkiye listesinde yer alan şirketlerin, Türkiye'nin GSYİH içindeki payı da yüzde 42,6’dan yüzde 38,4’e geriledi. 

İHRACAT DOLAR BAZINDA YÜZDE 26,1 GERİLEDİ  

Fortune 500 Türkiye şirketlerinin toplam ihracatı, 2020 yılında bir önceki yıla göre, TL bazında yüzde 8,7 düşerek 471 milyar liraya geriledi. İhracat dolar bazında ise bir önceki yıla göre yüzde 26,1 azalarak 67.2 milyar dolara geriledi. Fortune 500 Türkiye sıralamasında yer alan şirketlerin, 388’i ihracat yapıyor. Fortune 500 Türkiye’de yer alan şirketlerin net satışlarının yüzde 75,7’si iç satışlardan oluşurken, ihracatın payı yüzde 24,3’e geriledi.

Türkiye İhracatçı Birlikleri (TİM) ve Hizmet İhracatçıları Birliği tarafından açıklanan 2020 yılı ihracat verilerine göre, Türkiye’nin toplam ihracatı 2020 yılında 204.1 milyar dolar oldu. Bu da Türkiye’nin toplam ihracatının yüzde 32,9’unun Fortune 500 Türkiye şirketleri tarafından gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor. Fortune 500 Türkiye ihracat listesinin, uzun bir zamandan beri lideri olan THY, 2020 yılında da liderliği kimseye bırakmadı. Ford Otomotiv en fazla ihracat gerçekleştiren 2’nci şirket olurken, Fortune 500 Türkiye sıralamasında Arçelik 3’üncü, RC Rönesans 4’üncü ve Anadolu Efes 5’inci oldu.

FİNANSMAN GİDERLERİ ARTTI, NET KAR DÜŞTÜ

Fortune 500 Türkiye-2020 listesinde yer alan şirketlerin, net satış gelirlerinde bir önceki yıla göre reel olarak gerilemenin yanında karın da önemli oranda düştüğü dikkat çekiyor. Fortune 500 Türkiye-2020 listesindeki şirketlerin toplam net karı, geçen yıla göre yüzde 15 oranında düşerek 66.4 milyar TL’ye geriledi. Şirketlerin esas faaliyet karları yüzde 14,6 oranında artmasına rağmen, döviz kurlarında yaşanan artışın da etkisiyle finansman giderlerinde gerçekleşen yüzde 31,2 oranındaki artışın, net karı olumsuz etkilediği görülüyor. Fortune 500 Türkiye şirketlerinin net satış karlılığı; 2019 yılında yüzde 4,28 iken, 2020 yılında yüzde 3,42 seviyesine geriledi. 2019 yılında yüzde 11,73 olan öz kaynak karlılığı ise 2020 yılında yüzde 8,27’ye düştü. Fortune 500 Türkiye şirketlerinde 407’si kar açıklarken, 93’ü zarar açıkladı. 

İSTİHDAM AZALDI 

Fortune 500 listesindeki şirketlerin, 2019 yılında 1 milyon 351 bin olan istihdam sağladığı kişi sayısı, 2020 yılında 1 milyon 278 bin kişiye geriledi. Fortune 500 Türkiye listelerine, yıllar itibariyle bakıldığında 2015 yılından bu yana istihdamın ilk kez düştüğü görülüyor. Türkiye’de toplam istihdamın daha yüksek oranda gerilemesinin etkisiyle Fortune 500 Türkiye şirketlerinin Türkiye'deki toplam istihdam içindeki payı; 2019'da yüzde 4,8 iken bu oran 2020’de yüzde 4,9’a çıktı.

Fortune 500 Türkiye listesinde BİM, 60 bin 663 çalışanı ile istihdamda ilk sırada yer aldı. RC Rönesans İnşaat Taahhüt, 50 bin 794 çalışanıyla ikinci sırada yer alırken, 38 bin 458 çalışanı ile Migros, Fortune 500 Türkiye listesinde en fazla istihdam sağlayan üçüncü şirket oldu. 

5 ŞİRKETTEN BİRİ HALKA AÇIK  

Türkiye’de bu yıl yoğun bir halka arz süreci yaşansa da büyük şirketlerin halka arz ilgisinin artmadığı aksine gerilediği Fortune 500 Türkiye listesinde yer alan Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin sayısında da net olarak görülüyor. Fortune 500 Türkiye listesinin ilk açıklandığı 2008 yılında 124, 2009 yılında ise 129 şirket Borsa İstanbul şirketi iken, bu yılki listede yer alan 500 şirketten 99’u Borsa İstanbul şirketlerinden. Başka bir ifadeyle Fortune 500 Türkiye şirketlerinin sadece beşte biri Borsa İstanbul’da işlem görüyor.

 

banner257
Yorumlar (0)
24
açık
Günün Anketi Tümü
Oturduğunuz binanın 6.5 ve üstü büyüklüğünde bir depreme dayanacağını düşünüyor musunuz?
Namaz Vakti 27 Temmuz 2021
İmsak 03:59
Güneş 05:47
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:34
Yatsı 22:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30

Gelişmelerden Haberdar Olun

@
version="1.0" standalone="yes"?> <