Dağlık Karabağ için kurulacak Türk-Rus Ortak Merkezi'nin detayları neler?

Dağlık Karabağ'da 9 Kasım'da imzalanan ateşkes anlaşması sonrası, Türkiye ile Rusya'nın ateşkesi gözlemlemek üzere oluşturacağı Ortak Merkez'in kuruluşu için de uzlaşıldı.

DÜNYA 06.12.2020, 05:54 06.12.2020, 06:07
29
Dağlık Karabağ için kurulacak Türk-Rus Ortak Merkezi'nin detayları neler?

11 Kasım'da Türkiye ile Rusya arasında Türk-Rus Ortak Merkezi'nin kuruluşuyla ilgili mutabakat imzalanmış; ancak detaylar konusunda görüşmeler sürdüğü için konuyla ilgili bir adım atılmamıştı.

Müzakereler 1 Aralık'ta sonuçlandı. İki ülkenin Savunma Bakan Yardımcıları imzaları attı ve merkezin oluşturulması için süreç başladı.

Dağlık Karabağ'da 27 Eylül'de başlayan çatışmaları bitiren ateşkes anlaşması sonrası, bu merkezle ilgili Türk ve Rus tarafından farklı açıklamalar gelmişti.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ateşkes anlaşmasının 5. Maddesi'nde belirtilen "barış gücü merkezinde" Rusya'yla birlikte Türkiye'nin de yer alacağını açıkladı.

Ankara'dan da benzer açıklamalar geldi. Ancak görüşmelerin sürdüğü ve Türk askerinin ne şekilde yer alacağının henüz belli olmadığı açıklandı. Moskova ise görüşmeler sürerken ısrarla "Türk askerinin sahada olmayacağını" vurguladı.

5. Madde, "Anlaşmanın taraflarca uygulanması üzerindeki kontrolün etkinliğini artırmak için, ateşkesi kontrolü etmek üzere bir barış gücü merkezi oluşturulacak" ifadelerine yer veriyor.

Peki 5. Madde kapsamında imzalanan Türk-Rus Ortak Merkezi'yle ilgili neler biliniyor?

1 Aralık'ta yapılan Milli Savunma Bakanlığı açıklamasında "Türk-Rus Ortak Merkezi'nin kuruluş ve görev esaslarına ilişkin teknik detaylara yönelik görüşmeler tamamlanmış, mutabakat imzalanmıştır. Merkezin en kısa sürede faaliyete geçirilmesi için gerekli çalışmalar sürdürülmektedir." ifadelerine yer veriliyor.

Bir gün sonra konuşan Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar da, "Bizim oradaki ortak gözlem merkezinin teşekkülü için yazılı olarak bir mani kalmadı. Şimdi oranın inşaatı yapılıyor. Çok kısa bir sürede arkadaşlarımız orada görev yapacak. Orada Türk ve Rus subayları beraber olacaklar ve ateşkesin gözlemlenmesini sağlayacak, ateşkesin kalıcı hale gelmesine gayret gösterecekler." açıklaması yaptı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da 9-10 Aralık tarihlerinde Bakü'ye bir ziyaret gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu ziyaret, Azerbaycanlı yetkililerin BBC Türkçe'ye verdiği bilgiye göre, merkezin planlanan göreve başlama tarihiyle aynı zamanlara denk geliyor.

Türk-Rus Ortak Merkezi nerede olacak?

Erdoğan, "Bu merkez Azerbaycan'ın işgalden kurtarılan toprakları üzerinde kurulacaktır." demiş; tam yerine Azerbaycan'ın karar vereceğini belirtmişti.

Kremlin ise, bu merkezin Dağlık Karabağ bölgesinde olmayacağı ve Türk askerinin sahada görev yapmayacağını vurgulamıştı.

Bu iki konu, Türkiye ve Rusya arasında anlaşmazlık yarattığı için görüşmeler yaklaşık bir ay sürdü.

BBC Rusça Servisi'nin ulaştığı Rus kaynaklar, merkezin Dağlık Karabağ sınırına "çok yakın mesafede" ve Azerbaycan'a doğrudan bağlantısı olan bir bölgede yer alacağını; daha önce de askeri üs olarak kullanılan ancak çatışmalarda zarar gören bir yapının yeniden inşa edilerek hasarın giderileceği ve merkezin burada oluşturulacağını söyledi.

BBC Türkçe'ye konuşan iki farklı Azerbaycanlı yetkili ise, görüşmelerde Gence ve Berde'nin öne çıktığını, ancak Türkiye'nin Dağlık Karabağ'dan uzak mesafedeki Gence'ye itiraz ettiğini, resmen duyurulmamış olsa da merkezin Dağlık Karabağ'a 15 kilometre mesafedeki Berde'de oluşturulmasının planlandığını belirtti.

Ancak Berde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın söylediği gibi Azerbaycan'ın son çatışmalarda yeniden kontrolü sağladığı bir bölge değil.

Türk askeri kaynakları da, bu bilgiyi teyit etmedi. Aynı kaynaklar, "Anlaşma şartları gereği merkezin yerinin açıklanamayacağını" ifade etti.

Arşiv foto

KAYNAK,AFP

Türk askerinin rolü ne olacak?

Yine anlaşma şartları gereği, iki taraf da resmi açıklamalarda bu konuyla ilgili detay vermekten kaçınıyor.

Ancak Rus güvenlik kaynakları bu merkezin bir yıl süreyle görev yapacağını söylerken Ankara ve Bakü, anlaşmada herhangi bir süre kısıtlaması belirtilmediği görüşünde.

Türk askerinin sahaya inip inmeyeceği ise 11 Kasım'dan bu yana görüşmelerin en kritik gündem maddesi oldu.

Ankara bu konuyu pazarlık kozu olarak gündemde tutarken Moskova, Türk askerinin ortak devriyeler için bile olsa sahaya inmemesi konusunda ısrarcı davrandı.

Anlaşmanın detayları kamuoyuyla paylaşılmasa da, bir Rus güvenlik yetkilisine göre Ruslar geri adım atmadı ve Türk askerinin sadece merkezde görev yapması kararlaştırıldı.

BBC Türkçe'ye konuşan Azerbaycan cumhurbaşkanlığından bir yetkili, Türk askerinin sahaya inmeyeceğini, ortak devriye yapılmayacağını ancak merkezde görev yapacak Türk ve Rus askerlerinin birlikte "teknolojik imkanları, insansız hava araçlarını kullanarak" ateşkes şartlarına uyulup uyulmayacağının gözlemleneceğini belirtti.

Dağlık Karabağ sınırları içerisindeki silahlı Ermeni grupların silahlarının bırakılmasının da bu merkezden Türk ve Rus subaylarca takip edileceğini söyledi.

Çatışmalar sürerken siviller Dağlık Karabağ'dan Ermenistan'a kaçtı

KAYNAK,GETTY IMAGES

Fotoğraf altı yazısı,

Çatışmalar sürerken siviller Dağlık Karabağ'dan Ermenistan'a kaçtı

Ankara'daki askeri kaynaklar da bu bilgiyi yalanlamadı. Ancak detay vermekten kaçındı.

Azeri yetkililer, Türk askerinin bu merkezde bulunmasını, sahadan teknolojik imkanlarla gelecek verilere sahip olmasını ve bu bilgilerin analizinde Rusya'yla birlikte çalışmasını "Güney Kafkasya politikasında Türkiye'nin de söz sahibi olacağı" anlamına geldiğini söylüyor ve iki ülke arasındaki askeri anlaşmaları hatırlatıyor:

"Dağlık Karabağ'da, cephe hattında ya da bağlantı yollarında Rus askeri olacak sadece. Göçmenlerin geri dönüşünü ve Ermenilerin silah bırakıp bırakmadığını Türkler Ortak Merkez'den takip edecek. Ancak gelecekte Türkiye'ye, ikili anlaşmalar gereği farklı alanlarda farklı görevler verilebilir."

Bakan Hulusi Akar da, mutabakatın imzalanmasının ardından "Azerbaycanlı kardeşlerimizle eğitim, tatbikat konusundaki çalışmalarımız da devam ediyor. İnşallah bu konularda elimizden gelen neyse kardeşlerimize yapacağız ve sonuna kadar Azerbaycanlı kardeşlerimizin haklı davalarında yanında olmaya devam edeceğiz." açıklaması yaptı.

Yorumlar (0)
11°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Sağlık Bakanlığı Corona virüsü (kovid-19) ile mücadelede başarılı mı?
Namaz Vakti 23 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:53
Akşam 18:16
Yatsı 19:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12